MEER INFO KWAZULU / NATAL

Nijlpaarden in de lagune van St. Lucia

In St. Lucia is weer veel wildlife te bekijken: veel gevogelte in de lagunes en nijlpaarden en krokodillen in de vertakkingen van het estuarium. We worden echter gehuisvest in Hluhluwe, een natuurreservaat 50 km uit de kust. Alweer een omweg die veel tijd kost; al game drivend (langzaam, heel langzaam, je mocht de dieren wel eens opschrikken) bereiken we ons schitterend gelegen Hill Top Camp. Het doet zijn naam eer aan: veel uitzicht rondom en een prachtig avondrood. We worden ondergebracht in een waarlijk majestueuze bungalow, met zelfs twéé badkamers, twee slaapkamers, uitstekend uitgeruste open keuken, enorme living, provisieruimtes en een terras op het noorden (op het zuidelijk halfrond de ideale richting natuurlijk om zon en licht te krijgen).

Vorstelijk wildbraad eten

We eten vorstelijk: impala- en nyala­biefstuk. De volgende dag bestellen we wijngaardslakken met knoflookboter en supermalse biefstuk van gedomesticeerde koeien. De per definitie zwarte bediening maakt een grove rekenfout in ons voordeel. We kaarten dit eerlijk aan, maar de rekening blijft veel te laag. Tellen is niet hun sterkste kant. We dringen niet verder aan, maar geven uiteraard een ruime tip.In het restaurant zit ook een aantal blanke Afrikaander Boeren. Ons valt op dat die dwars door de ijverige bedienden heen kijken, alsof ze gewoon niet bestaan!  

Doel bereikt: ‘The Big Five’ gespot!

Inmiddels hebben we wel het doel waar elke rechtgeaarde safariganger naar streeft bereikt: we hebben ‘The Big Five’ gecompleteerd!  Ofwel: we hebben zowel olifanten, buffels, leeuwen, luipaarden en neushoorns gezien. De laatste pas in dit park, en niet eentje, maar meerdere! Met een bootje de rivier op Gelukkig regelt Erik de volgende dag een boottochtje voor de liefhebbers. Betsy, Pauline, Peter, Wilfried, Clim en ik geven zich hiervoor op. De anderen gaan op game walk, te voet dus. Ze kunnen er niet genoeg van krijgen. Het bootje ligt aan de brede rivier die even verder uitmondt in de Indische Oceaan. Het is de bedoeling dat we de kreken invaren om krokodillen en nijlpaarden en eventueel watervogels te observeren en fotograferen. Een goed plan eigenlijk. Er is maar één probleem, we hebben weer eens zo weinig tijd.…

KANTJE BOORD

Anker en brandblusser Als ik het bootje zie deins ik terug; het ligt nogal laag op het water. Betsy uit Zwolle stelt ons gerust met de mededeling dat zij al jaren het vaarbewijs heeft en regelmatig met haar éigen boot op het IJsselmeer zeilt. Dat kan dus niet mis gaan en we leggen ons lot in de handen van deze struise Hollandse. Een ongeïnteresseerde kijkende zwarte verstrekt ons een zwaar anker, reddingsvesten die half verrot of poreus zijn, een heuse brandblusser (!) en nog wat ogenschijnlijk overbodig spul. Er staat weliswaar een stevig briesje en er is enige stuwwerking omdat het vloed is (de zee ligt een kilometer verderop), maar dat deert ons niet.

De boot maakt water

We gaan aan boord en tuffen voorzichtig naar het midden van de stroom. Betsy heeft letterlijk en figuurlijk het roer in handen. De deining wordt hoger en onstuimiger naarmate we harder varen en al gauw slaat de eerste golf overboord. Clim en ik zitten voorin en krijgen natte voeten. De camera's liggen in het tweede compartiment te wachten op gebruik. Als een tweede golf over de boeg gulpt begint de platboom te zinken. Clim en ik zitten tot aan het middel in het water en we brengen ons snel in veiligheid op de achterkant. De helft van de boot staat inmiddels onder water en  we zinken steeds dieper...

Betsy bewaart haar tegenwoordigheid van geest en draait koelbloedig de boot bij, zodat de golven geen bedreiging meer vormen. In een flits bedenk ik dat Clim niet kan zwemmen, hoe haal ik hem hier uit? Wat te doen met al onze kostbaarheden op de bodem van de rivier?  En ja, hoe staat het met al die krokodillen en nijlpaarden die hier rondzwemmen? Zullen we de verdrinkingsdood tegemoet gaan, een onwaardig zeemansgraf vinden door zo'n stommiteit? Of zullen we als voer voor de wilde beesten dienen?

Bijna kopje onder Als je denkt dat je laatste uurtje is geslagen heb je niet veel tijd om lang te prakkiseren, er moet gehandeld worden en wel snel. Naast het loodzware anker ligt gelukkig een piepklein emmertje. Mijn God, die zwarte heeft ook aan alles gedacht! Ik begin verwoed te hozen, terwijl de anderen zich verdringen op de achterplecht. Van paniek is eigenlijk niets te bespeuren, dat blijkt wel uit het feit dat iedereen eerst zijn of haar camera in mijn rugzakje heeft geduwd, dat stond toevallig open. Pauline komt naar voren en doet ook een duit in het zakje door met een peddel water uit de boot te lepelen. Sommigen van ons zwaaien om hulp naar mensen aan de oever, maar die zwaaien vrolijk terug en lopen verder, zich niet bewust van een op stapel staand drama. Na enige tijd is er echter genoeg water uit de boot geschept om  behoedzaam terug te kunnen varen. Een kwartier na het afvaren staan we weer aan land. We zien er allen nogal bleekjes uit en staan te trillen op onze benen. De zwarte ligt te pitten onder een boom. Als hij ons bemerkt komt hij nonchalant aanslenteren en toont geen enkele verbazing over ons avontuur. "Clear, it sure is an overload!”, verklaart hij laconiek. Dus hij heeft dat al die tijd geweten! Het bootje blijkt voor 4 personen bestemd. Wij waren met zijn zessen, allen zwaargebouwd, op de Belg Wilfried na dan, die is nog geen 58 kg schoon aan de haak.

Overigens had die duivelse Vlaming nog enkele filmopnamen gemaakt van de gebeurtenissen. Hij had niet in de gaten gehad dat het kantje boord was. Nu pas blijkt dat ook hij de zwemkunst niet meester  is. Een lijkbleke Clim staat op het punt om de zwarte aan te vliegen, maar hij kan door Jos in bedwang worden gehouden. In een mild zonnetje nemen we de schade op: naast een nat pak hebben we ook pech met de camera's. Mijn film is vochtig geworden en een tweetal camera's werkt niet meer naar behoren. Ook de filmopnamen van Wilfried blijken later mislukt. Puur toevallig komt net Steven met het busje aanrijden. Hij brengt ons naar een restaurant waar we van de schrik bekomen met koffie en een neut. Na dit gezamenlijke avontuur voelen we ons plotseling erg eensgezind. Pas veel later voel ik dat ik een stijve, opgezette knie heb; in al die consternatie heb ik me zonder het te merken behoorlijk gestoten.

Geen geld terug We ontmoeten de andere groepsleden op het strand. Zij hebben een minder spectaculaire ochtend achter de rug. We rijden terug naar het stadje, waar Erik zich een echte Hollander toont door bij de bootverhuurder geld terug te eisen. Hij vangt echter bot. We lunchen in een uitgebreide souvenirshop annex restaurant; het is best toeristisch hier. Ik besluit om voorlopig maar geen beeldjes meer te kopen. Ons eerste thuisland: Kwazoeloe Kwazoeloe is het eerste thuisland voor de oorspronkelijke zwarte bewoners dat we aandoen. Na de Xhosa's, die overwegend in thuisland Transkei wonen, zijn de Zoeloes de grootste zwarte bevolkingsgroep met zo'n 8 miljoen leden. Ze staan bekend als trotse strijders met nog steeds diep gewortelde tradities. Op de televisie zie je ze tijdens demonstraties en stakingen met hun assegaai en schilden zwaaien. Eigenlijk zijn het de doodsvijanden van de Xhosa's en andere, kleinere stammen. Voor de blanken in de negentiende eeuw aan kwamen zetten, heerste de legendarische despoot Shaka met zijn impi's (geharde, zeer gedisciplineerde strijders) met harde hand over de naburige stammen. Sjaka Zoeloe en Koning Dingaan Zijn opvolger Dingaan deed dat nog eens dunnetjes over, totdat hij door de Boeren de wacht werd aangezegd. Tijdens vredesbesprekingen liet hij boerenleider Piet Retief lafhartig vermoorden. In de Slag bij de Bloedrivier namen de Boeren (met slechts 450 mannen en 64 huifkarren) op een ondubbelzinnige wijze wraak. Dingaan werd vernietigend verslagen; hij verloor meer dan 10.000 impi's die meedogenloos in de pan werden gehakt. Nog enkele keren stonden de Zoeloes op tegen hun blanke bezetters, onder andere op het eind van de negentiende eeuw.

Toen moesten ze na enkele overwinningen in het begin definitief het hoofd buigen voor de oppermachtige koloniale grootmacht Engeland. Tegenwoordig is het de militante leider Mangosutho Buthulezi die de sluimerende nationalistische en separatistische gevoelens van zijn volk aanwakkert. Jarenlang zaaiden zijn tot de tanden toe bewapende impi's (nu met kapmessen en revolvers) dood en verderf in de arbeiderspensions van de townships. De slachtoffers waren keer op keer Xhosa's of Sotho's (een andere grote etnische minderheid).

Slide show Drakensberg / Zoeloeland / Natal

KwaZulu, Natal, Drakensberg

Groen en heuvelachtig land

Het gebied is heuvelachtig en tamelijk groen en vruchtbaar zo te zien. Vooral aan de kust en in het noorden liggen ananas-, sisal- en suikerplantages. In het hoger gelegen binnenland domineert de graanteelt; dit is een van Zuid-Afrika's korenschuren. De stadjes heten hier Vrijheid, Welkom, Vreede of Welgelegen. Het land is bezaaid met historische plekken waar ooit door deze of gene partij is gestreden. We bezoeken er de monumenten van de Boeren (de ring van in brons gegoten huifkarren bij de Bloedrivier) en de kraal van Dingaan (waar Piet Retief “laaghartig” werd omgebracht). Deze laatste ligt bij het stadje Ulundi, dat binnen enkele jaren moet uitgroeien tot een schitterende hoofdstad. Megalomanie? Ik denk het, want de naam van de luchthaven hier is tekenend: Buthelezi International Airport. Persoonsverheerlijking zit ook sterk in het Afrikaans bloed.

---

KWAZULU - NATAL

Naar het Oosten gericht

Het warme en vochtige klimaat van de provincie zorgt voor een weelderige vegetatie,
waar goed onderhouden gewassen en natuurparken elkaar afwisselen.

LIGGING
KwaZulu-Natal (het voormalige Natal) bevindt zich aan de oostkust van Zuid-Afrika en is een van de kleinste provincies van het land. De provincie ligt aan de voet van de Drakensberg en loopt van Mozambique tot aan de provincie Oostkaap langs de Indische Oceaan. De heuvels die achter de kustvlakte liggen, nemen snel in hoogte toe en de vele rivieren, die van de beboste hellingen naar beneden stromen, hebben het reliëf ingesneden. De rivieren, die als onstuimige bergstromen ontspringen, kronkelen traag door het heuvelachtige landschap van de Midlands via indrukwekkende kloven en watervallen, banen zich vervolgens een weg door de duinen en monden uiteindelijk in de oceaan uit. De provincie, die het gehele jaar door een warm en vochtig klimaat heeft, met een overvloedige neerslag, is van nature geschikt voor landbouw: zuivelproductie in de dichtbevolkte valleien van de Midlands, veeteelt voor het vlees en de wol op de drogere heuvels van de piedmont. Van de gewassen — maïs, aardappels, veevoer, tarwe of katoen — is die van suikerriet het belangrijkst. De gewassen, die het golvende gebied tussen Port Shepstone en St. Lucia bedekken, lopen op langs de overstromingsvlakte die afgewaterd wordt door de Umfolozi. De reeks reservaten, de kilometers lange stranden en de stille pracht van de Drakensberg maken KwaZulu-Natal tot een van de schilderachtigste streken van Zuid-Afrika.

BRONNEN VAN INKOMSTEN
Gewassen: mals, veevoer, aardappels. suikerriet, citrusvruchten, groenteteelt. Veeteelt: runderen en schapen. Mineralen: kool, ijzer. Voedings- en textielindustrie. Toerisme.

CIJFERS
Oppervlakte: 91 785 km² / Bevolking: 8,5 miljoen inwoners
Bevolkingsdichtheid: 93 inw./km²
Etnische verdeling: zwarten, 38%; Aziaten, 32%; blanken, 26%; kleurlingen, 4%
Hoogste punt: 3312 m (Giant's Castle)
Andere toppen: 3299 m (Mount aux Sources), 2275 m (Thabankulu)

 

Het beloofde land

Terwijl de Zoeloes werden afgezonderd, emigreerden de Indiërs naar dit land.
Hun afstammelingen vormen thans een kwart
van de multiraciale bevolking van het nieuwe KwaZulu-Natal.

BEZIENSWAARDIGHEDEN
De reservaten van Hluhluwe, Umlalazi, Umfolozi en Mkuzi, Eshowe, Durban, het estuarium St. Lucia, de route langs de slagvelden, Sodwana Bay, het koninklijk nationaal park van Natal, Drakensberg, de badplaatsen (Margate, noordkust van Durban).

De streek KwaZulu-Natal, waar Vasco da Gama op 25 december 1497 voet aan wal zette, bleef tot aan de komst van de eerste Boeren het domein van de machtige Zoeloestam. Enkele voortrekkers, die het Britse bestuur van Kaapstad ontvluchtten, besloten voorbij de Drakensberg te gaan. De vlakten en golvende heuvels sche¬nen hun als een waar paradijs toe.
De onderhandelingen met de Zoeloekoning om zich in dit gebied te vestigen, liepen helaas op een bloedbad uit. De Boeren, die in 1838 zegevierden bij de slag van Blood River, riepen de staat Natalia uit die echter een kort leven was beschoren. De gealarmeerde Engelsen zonden snel een garnizoen naar Port Natal (tegenwoordig Durban) en lijfden de republiek in. Onder het Britse gezag werd een groot aantal Indische arbeiders naar Natal gehaald om op de suikerrietplantages te werken, terwijl de Zoeloes werden afgezonderd in reservaten. Na hun opstand werd het noorden van het territorium onder protectoraat gesteld. In de rijke agrarische provincie Natal zijn eveneens vele industrieën opgericht. De provincie Natal kreeg in het gerehabiliteerde Zuid-Afrika in 1994 de naam KwaZulu-Natal.

KLIMAAT
Warm en vochtig tropisch klimaat. Neerslag per jaar: 500-1200 mm. Gemiddelde temperaturen: januari, 20-27° C; juli, 11-22° C.

WETENSWAARDIGHEDEN
Provincie van Zuid-Afrika
Hoofdstad: Pietermaritzburg (156.500 inwoners)
Talen: Engels, Afrikaans en Bantoe¬dialecten
Godsdiensten: katholicisme (meerderheid), Islam, animisme
Belangrijkste agglomeraties: Durban, Pinetown, Kingsburgh, Umlazi, Umhlanga Rocks, Richard's Bay, Estcourt, Ladysmith, Dundee, Glencoe, Edendale,
Rivieren: Mkomazi, Mgeni, Tugela, Umfolozi, Mkuze
Meren: St. Lucia, Sibaya
Luchthaven: Durban (Louis Botha)