|
|
|
Meer weten over Johannesburg? Ga naar CitySpotters Johannesburg
MEER INFO JOHANNESBURG / MEER INFO PRETORIA
Erik, een zoöloog als reisleider In Johannesburg worden we opgevangen door reisbegeleider Erik, een academisch geschoolde zoöloog (met exotische dierkunde als specialisatie!) uit Groningen die zo'n vier jaar in het reisvak zit. We hebben een eigen busje van Japanse makelij en met een vaste chauffeur, Steven genaamd. Steven is van gemengd bloed, wat in dit land de politieke categorie "kleurling" heeft opgeleverd. Kleurlingen staan doorgaans aan de kant van de blanke liberalen en dragen zonder uitzondering puur Europese namen. Met zwarten identificeren zij zich niet graag. De meeste kleurlingen spreken dan ook vloeiend Zuid-Afrikaans. Kreunende en steunende Joodse oudjes De winter heeft Zuid-Afrika stevig in zijn greep. Men spreekt over de strengste winter sinds dertig jaar, de mensen klagen steen en been over het weer. Het is inderdaad guur en kil, zeker in Jo'burg dat op een hoogvlakte van 1500 meter hoogte is gelegen. Ons hotel Crest is anonieme hoogbouw en ligt vlak bij het centrum. Het is in gebruik als rusthuis voor Joodse senioren,die al kreunend en steunend met looprekken, rollators en krukken de gangen bevolken. De lift hier is een voorziening van eminent belang! Ze zijn wel erg aardig, die oudjes, en sommigen nog behoorlijk levenslustig. 'n Vieve tachtigjarige brengt op de piano meeslepende, jazzy melodieën ten gehore.
Het is zondagmiddag en de 'shebeen', de lokale illegale kroeg, doet goeie zaken. De zwarten staren ons niet bepaald vriendelijk aan. Met een gevoel van onbehagen keren we terug naar het busje aan de rand van 't ‘plakkerskamp’. Clim en ik zijn niet zo getroffen door al die misère en uitzichtloosheid; per slot van rekening hebben we in India veel schrijnender toestanden gezien. Daar hadden we het toen wèl te kwaad mee. De meeste groepsleden zijn net als ons verstokte reizigers en lijken ons evenmin echt aangedaan. Een brok in de keel
Een bevlogen journalist Tijd om ons weer eens te gaan baden in westerse weelde en wel in Sonny's Bar in de woonwijk Yeoville. Het bier blijkt er goedkoop, de muziek hard en het publiek voornamelijk jong, zwart en/of links, met hier en daar een witte kop ertussen. Die zijn van de Nederlandse journalisten die deze bar als hun stamkroeg beschouwen en hier elke dag tijdens het ‘happy hour’ nieuwtjes uitwisselen. We praten met Peter van den Akker, een gedreven journalist die schrijft voor Onze Wereld, Bijeen, Trouw, maar ook wel eens voor de Volkskrant. Hij is zeer geëngageerd en vindt dat de zwarten een redelijke kans moeten krijgen. Ietwat bedremmeld geeft hij desgevraagd toe dat hij al drie keer op straat is beroofd. Omdat de criminaliteit de pan uitrijst, gaat hij nog slechts onder begeleiding van welgezinde zwarten op interview in de zwarte woonwijken. Richard Krajicek schrijft Wimbledon op zijn naam Wij brengen de avond door in onze hotelkamer en kijken naar Wimbledon op de tv. Krajicek sleept de hoofdprijs in de wacht. We versieren bier bij de receptie en nemen beiden een heet bad. In de zitjes bij het restaurant tellen de Joodse gepensioneerden de zoveelste dag van hun ooit werkzame leven af. Om negen uur 's avonds is alles rustig en gaan ook wij onder zeil. We staan om kwart over vijf op, ontstellend vroeg voor ons doen. Er wordt een typisch Engels ontbijt geserveerd: cornflakes, muffins, sapjes, toast, marmelade en slappe koffie. Geen vlees of kaas, dat mag niet bij het ontbijt volgens de Joodse spijswetten! De zwarte obers hebben een hoog knipmesgehalte. Clim mokt, hij mist zijn traditionele ontbijteitje, liefst gebakken en geserveerd met knapperig bacon en vette worstjes. Buiten is het steenkoud. In een sneeuwbui vertrekken we naar Pretoria. Algauw is het ons duidelijk dat het busje geen verwarming heeft en zitten we te vernikkelen van de kou. Uiteraard hebben we wel warme kleding meegenomen, maar die is niet bestand tegen deze vriestemperaturen. Wollen winterwanten, gestoffeerde winterjassen, gevoerde petten en dikke shawls zouden nu meer op zijn plaats zijn geweest. We laten Johannesburg achter ons. De vorige dag hebben we een korte rondrit gehad door deze ongastvrije miljoenenmetropool. De stad heeft ons met zijn haveloze hoogbouw niets te bieden. Met zijn lanterfantende werkloze zwarten op de straathoeken, de vele zwervers en daklozen, de monotone sirenes van de druk jagende cops doet deze Goudstad ons maar al te zeer denken aan sommige Amerikaanse binnensteden.
Pretoria, een van de drie hoofdsteden
Bolwerk van nationalisme en apartheid Het Voortrekkersmonument ligt op een heuvel en is even imposant. Het is een bolwerk van nationalisme en blank superioriteitsgevoel. De roemruchte Groote Trek is er in mooie reliëfs vastgelegd. De historische strijd tegen de Zoeloes krijgt veel aandacht; de zwarten komen er hier bekaaid vanaf. Rondom het torenachtige monument staan 64 huifkarren (ossewa's) in de muur gebeiteld. Het nabij gelegen historische museum vinden we interessant met zijn wandtapijten en dagelijkse gebruiksvoorwerpen uit die tijd. Van de stad Pretoria zelf krijgen we slechts een oppervlakkige indruk, we stoppen eigenlijk nergens. Jammer, want het weer begint net te verbeteren als we er vertrekken.
JOHANNESBURG
PRETORIA
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
 |
LIGGING
Op 54 km afstand van de zinderende metropool Johannesburg ligt het
rustige Pretoria, zetel van het Zuid¬Afrikaanse bestuursapparaat. Pretoria was
ook de hoofdstad van het vroegere PWV - gebied (Pretoria¬Witwatersrand-Vereeniging),
dat nu Gauteng wordt genoemd (het land van goud). Pretoria wordt omzoomd door
heuvelachtige massieven en in het milde klimaat gedijen de jacarandabomen, die
de brede boulevards in het centrum tooien met hun blauwe bloesempracht. Pretoria
werd in 1855 gesticht en het oude stadshart ligt in een vierkant rond Church
Square, het oude marktplein en kruispunt van de twee hoofdstraten Church Street
en Kruger Street. Daar vindt men de ministeries en ambassadegebouwen achter
Victoriaanse of Renaissance gevels. Het indrukwekkende Union Buildings complex
van de Engelse architect Baker domineert de stad en het massieve Voortrekkers
Monument, aan de zuidwestelijke stadsingang, herinnert aan een veelbewogen
verleden. Pretoria is niet alleen een bestuurszetel, maar ook een cultureel en
intellectueel centrum, met het moderne State Theater, historische musea en een
vermaarde universiteit.
CIJFERS
Bevolking: 1985: 443.000 inwoners, agglomeratie: 823.000 inw.
Hoogte: 1343 m
Afstand van Johannesburg: 54 km
WETENSWAARDIGHEDEN
Administratieve hoofdstad van Zuid-Afrika (wettige hoofdstad:
Kaapstad)
Hoofdstad van de provincie Gauteng (voorheen PVN)
Talen: Afrikaans, Engels (officiële talen), Afrikaanse streektalen
Godsdiensten: meerderheid Christendom, Afrikaanse Kerken
Belangrijkste wijken: Central, Capital Park, Riverdale, Sunnyside, Riviera,
Arcadia,
Internationale luchthaven: Jan Smuts, halverwege Pretoria en Johannesburg
Stad der Boeren
Pretoria is vernoemd naar de Afrikaner Boerenleider Andries Pretorius. In 1994
werd Nelson Mandela hier als eerste zwarte staatspresident ingehuldigd. In 1814
maakten de Engelsen zich meester van de Kaapkolonie, met als gevolg een massale
uittocht van de Hollandse
kolonisten. Dit leidde tot de historische Groote Trek van de Boeren naar het
noordoosten, onder leiding van Hendrik Potgieter. De Afrikaners koloniseerden in
1838 het hele gebied tussen de Vaal- en de Limpoporivier. Het was Andries Wessel
Pretorius die de grondslagen
legde van de machtige Boerenstaat Transvaal en hij droeg de bouw van de
hoofdstad Pretoria in 1855 op aan zijn zoon Martinus. Van een oorspronkelijke
verzameling boerderijen ontwikkelde Pretoria zich al snel tot een levendige
stad, die, na de ontdekking van de goudvelden en de diamantmijn van Cullinan,
ook een grote economische betekenis kreeg. Na de Boerenoorlog maakten de
Engelsen zich in juni 1900 meester van de stad. Na de oprichting van de Unie van
Zuid Afrika in 1910 werd het landsbestuur gedecentraliseerd, waarbij Pretoria de
zetel bleef van de uitvoerende macht. Het parlement werd later naar Kaapstad
overgeheveld.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Het Voortrekkersmonument, Union Buildings, Krugermuseum, Melrose
House, dierentuinen, Politiemuseum, Cullinan ten oosten van de stad. Het
Voortrekkersmonument is nog steeds een heiligdom voor de blanke Afrikaners.
KLIMAAT
Zacht hoogvlakteklimaat. Tegengestelde seizoenen (zuidelijk
halfrond). Gemiddelde temperaturen: januari, 14-26° C; juli, 4-17° C.
Jaarlijkse neerslag: 700 mm.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Belangrijke administratieve sector. IJzer- en staalindustrie,
spoorweg- en automobielindustrie. Kernonderzoekcentrum.
Ga ook naar onze FOTOSITE !
Meer informatie? Zoek bij afrika.startpagina.be !
Veel
te vroeg komen we in 's lands hoofdstad Pretoria aan. Hier zetelt de regering,
maar in Kaapstad zit het parlement (hoofdstad nr. 2) en in Bloemfontein heeft
het hoogste Juridische Orgaan zijn zetel (hoofdstad nr. 3). Johannesburg, de
grootste, rijkste en machtigste stad van Zuid Afrika, heeft formeel dus geen
echte overheidsstatus. De monumenten zijn nog gesloten. De Union - buildings,
een soort parlement van de deelstaat, zijn nog in een dikke mist gehuld. Hier
heeft Nelson Mandela zijn residentie. Hij is niet thuis, volgens een guard.
Later lezen we dat hij op staatsiebezoek is in Engeland en Frankrijk, waar hij
als een vorst met alle daarbij behorende égards wordt ontvangen. En dan te
bedenken dat die landen vroeger het ANC als een ordinaire terroristische
organisatie bestempelden. Het kan verkeren, vooral in de politiek. De Buildings
zijn weliswaar imposant, maar ze voegen geen meerwaarde toe aan de
architectuur-geschiedenis. We darren er ietwat verloren rond, samen met een
buslading Japanse toeristen uit Osaka die ondanks de allesverhullende nevelen
dozijnen plaatjes schieten. 
Deze
eerste stad van Zuid - Afrika dankt zijn bestaan aan de ontdekking van de
goudaders van Witwatersrand, de rijkste ter wereld, die nog steeds een
belangrijke bron van inkomsten vormen. De goudmijnen strekken zich van west naar
oost over ongeveer 200 km uit in de regio PWV (Pretoria¬ Witwatersrand
Vereeniging), tegenwoordig Gauteng geheten. Op 1743 m hoogte op de hellingen van
het Witwatersrandgebergte, geniet Johannesburg een droog en gezond klimaat, dat
de Europese immigratie sterk stimuleerde. Ten noorden van het zaken- en
dienstencentrum ontwikkelden zich de riante villawijken van de blanken, terwijl
de zwarte bevolking werd gehuisvest in getto's als Soweto of Alexandra. Het
moderne zakenkwartier van Johannesburg kan wedijveren met de grootste
wereldsteden en wordt gekenmerkt door eigentijdse wolkenkrabbers die de
bebouwing van voor 1940 hoe langer hoe meer verdringen. In de bankgebouwen en
hoofdkantoren van nationale ondernemingen klopt het economische hart van de
Republiek Zuid-Afrika. Het Carlton Centre is nu een rommelige mengeling van
handelskantoren en straatmarkten, waar traditionele Afrikaanse producten worden
verkocht. Te midden van de glas- en betonconstructies overleven enkele gebouwen
uit de vorige eeuw, die nu dienst doen als musea, zoals de Gold Reef City,
gewijd aan de pioniers die de stad na de eerste goudvondsten stichtten.
CIJFERS