DAMASCUS

LINKS
Ga naar de Fotocollage's
Verwante website / land: Jordanië
Damascus: Meer info 1   /   Meer info 2

Historisch hart van de Levant

Damascus ligt in het zuiden van Syrië dicht bij de Libanese grens. Ze dankt haar ontstaan aan het riviertje de Barada en haar zijarmen. Na duizend jaar irrigatie ontstond er een immense oase aan de rand van de onherbergzame Syrische Woestijn. De stad groeide later uit tot een cultureel en religieus centrum van de Islam. Ze telt momenteel een dikke 2 miljoen inwoners.

OMAYYADEN - MOSKEE

Een van de oudste en naar men zegt mooiste (maar daar ben ik niet mee eens) moskeeën ter wereld, daterend uit 636 na Christus. Op deze plek lag al in de 9e eeuw voor Christus een tempel die gewijd was aan de godheid Hadad (later Baal of Bel genoemd). De Romeinen maakten er een Jupiter - tempel van. In de vroege christentijd zetten de Byzantijnen er een enorme basiliek voor in de plaats. De moslims hadden het laatste woord en bouwden de kerk om tot moskee. Die staat er dus nog steeds.

(Deze gang van zaken is vergelijkbaar met de Aya Sophia in Istanbul die hetzelfde lot beschoren was.)

De moskee herbergt het graf van Saladdin, de Koerdische veldheer die de kruisridders uit het Beloofde Land wist te verjagen. Het graf is op initiatief van de Duitse keizer Wilhelm gerestaureerd. 's Avonds is de moskee fraai geïllumineerd. Het heiligdom telt drie minaretten en ligt vlak bij een opgraving van Romeinse ruines.

Meer info over deze moskee

DAG 1 AMSTERDAM ‑ DAMASCUS

Met KRAS op stap

Vertrek in de vroege avonduren. De groep van Krasreizen bestaat uit 28 personen. Reisbegeleider is de laconieke Johan die ik ook al in Jordanië heb meegemaakt. Alle groepsleden zijn van hoog intellectueel gehalte: hoogleraren, een dominee en een priester (Paul uit Roermond, leraar klassieke talen en recht op een gymnasium in Amsterdam, vriend van mijn ex‑leraar Nederlands van het Bisschoppelijk College, Paul v.d. G. zaliger), kunstenaars, critici, publicisten, veel leraren en enkele wetenschappelijk medewerkers aan de universiteit. Ik voel me als simpele leraar erg klein in dit hooggeleerd gezelschap. De discussies worden op een voor mij onbereikbaar niveau gevoerd. Alleen een joviale selfmade koopman uit Rotterdam valt uit de toon.

Binnenplaats van de Omayyaden - moskee

DAG 2 DAMASCUS

Onderdak in luizenhotel

We komen om half twee aan in de Syrische hoofdstad na een korte tussenlanding in Amman (Jordanië). Een uur later zit ik in het Oriënt Palace Hotel, een oud en volkomen uitgeleefd hotel in de binnenstad. Het sanitair is van Russische makelij uit de jaren vijftig! Kortom, vergane glorie met kakkerlakken toe. Gelukkig is het wel erg centraal gelegen. Al weer vroeg op de volgende dag. Nog nooit zo'n karig en slecht ontbijt gehad als hier. Iedereen protesteert luidkeels, tevergeefs. Onze gids heet Fayiz. Hij voert ons naar het Nationale Museum, de Omayyaden Moskee, een Sjiietische Moskee met prachtig mausoleum van Zena, de dochter van Ali die de eerste imam van de sjiietische moslims was. De moskee wordt gesponsord door het mullahregime in Teheran: elke week schijnen er 10.000 pelgrims uit Iran het heiligdom bezoeken. En inderdaad, het ziet er zwart van vrouwen in donkere chadors in de straten rondom de moskee. Tenslotte brengen we een bezoek aan een mooi betegelde Turkse hamam. We gaan er niet baden en laten ons ook niet hardhandig masseren, maar lurken mierzoete thee. Een enkeling van ons waagt zich aan een nargilah (waterpijp) . Daarna te voet door de overdekte markt, de souk. Als de hele bubs gezamenlijk gaat lunchen (is in de reis inbegrepen; niemand slaat die over, want er is uiteindelijk voor betaald...) ga ik niet mee, maar loop ik in mijn eentje de stad door.

Restanten van vroeg Christendom

Ik bekijk de christelijke wijk, waar veel nog herinnert aan Saulus van Tarsus (de latere apostel Paulus) die hier in 42 na Christus werd bekeerd.Ik bezoek zijn crypte (foto hiernaast). Een kapel aan de Via Recta markeert de plaats waar hij door de Heer blind werd geslagen... ("Saul, Saul, waarom vervolgt gij Mij....?) De christenen worden overigens niet (meer) vervolgd in dit land. Dictator Assad behoort tot de minderheid van de Alevieten en hij gebruikt de christenen en de Armeniërs (heel talrijk in het noorden van het land) als bondgenoten om een tegenwicht te bieden tegen de soennitische meerderheid.

Verder bekijk ik een oude boog, Romeinse overblijfselen en wat kerken o.a. die van San Anasazia. Buiten de ommuurde soukhs en de citadel zijn de arme volkswijken aan het verdwijnen. Ze moeten plaats maken voor een modern zakencentrum. Nog verderop kruipen de woonwijken tegen de heuvels op en verworden ze tot sloppenwijken. Via de oude stadsmuren bereik ik weer mijn hotel. 's Avonds thee op een overdekt terras. Het is moeilijk aan eten te komen hier, ik eet dan ook wat op het vuistje aan een stalletje. Er zijn wel restaurants, maar die zijn geïntegreerd in "night clubs"; daar heb ik nu echt geen zin in. Bovendien zijn ze peperduur.

Ongemanierde schrokoppen

Alleen als het niet anders kan eet ik samen met de groep. Steeds opnieuw valt dit erg tegen: meer dan brood, pasta en wat humus met salade kun je hier niet krijgen. Vlees schijnt hier helemaal taboe te zijn. Bovendien zitten er tussen die intellectuelen een paar ongemanierde schrokoppen die op de gezamenlijke schotels niets voor andere disgenoten overlaten. Trouwens, het is momenteel Ramadan, de vastenmaand, zou dat de reden kunnen zijn voor al die karigheid en zuinigheid in de hotels en restaurants? Op mijn kamer drink ik whisky; bier is in deze contreien blijkbaar taboe en dus niet te krijgen. Af en toe lukt het in een hotel, je krijgt dan wel heel hypocriet een servetje om je glas gewikkeld. Stel je voor dat een oprechte Moslim erachter komt dat er bier geconsumeerd wordt! Dann ist der Teufel los!

Wand- en plafondversieringen in sjiïetische moskee

Een veilig gevoel

Tijdens mijn urenlange omzwervingen door de nauwe straatjes en steegjes heb ik geen seconde een gevoel van gevaar of bedreiging gekend. (Dat is een kenmerk van de meeste dictaturen trouwens.) Ik werd nauwelijks lastig gevallen; gelukkig zijn de Syrische kooplui niet zo hinderlijk opdringerig als die in andere Arabische landen (Tunesië, Marokko, Egypte). In het labyrint van steegjes achter de bazaar liggen de eeuwenoude woningen aan sfeervolle binnenplaatsen; deze wijken worden nog overwegend door christenen bewoond. Er zijn dan ook nog veel kerken in Damascus, maar de moskeeën hebben toch wel duidelijk de overhand. Een verademing is er de afwezigheid van zwaar gemotoriseerd verkeer en ander blik op de weg.

DAMASCUS

Damascus is de oudste nog steeds bewoonde stad ter wereld en was al in de 7e eeuw belangrijk als hoofdstad van de Omayadische sultans. De sfeer van die tijd proef je nog als je gaat dwalen over de sfeervolle overdekte bazaar en, door een wirwar van steegjes, uitkomt bij het gouverneurspaleis van Asad Pasja Al Azem. In dezelfde buurt kun je ook een bezoek brengen aan een hammam, een Arabisch badhuis. Een goede gelegenheid om in een sprookjesachtige sfeer contact te leggen met de plaatselijke bevolking.