Het kleine theater van Bosra verkeert nog in een
opperbeste staat. Als Syrië een echt toeristenland zou zijn geweest, dan zou
dit theater veel meer bekendheid hebben gekregen. Het is niet zo groot als
de andere Romeinse theaters elders in de regio, maar het heeft meer
uitstraling en het is gewoon completer.
DAG 8
DAMASCUS ‑ SHA'AHBA ‑ BOSRA ‑ DAMASCUS
Mozaïeken in Sha'ahba
Weer een excursie, al die uittapjes moeten apart worden
afgerekend, maar daar zit ik niet zo mee. Ik weet dat die praktijk typisch voor
Kras-reizen is. Vanuit Damascus bezichtigen we magnifieke mozaïeken van Suweida en Shahba,
plaatsjes die te midden van de lava- en basaltvelden liggen. Er ligt ook een
klein antiek theatertje achter de huizen verscholen en resten van de stadsmuren kun je er ook nog aantreffen. Ik zie veel
Palestijnse vluchtelingen die hier al generaties lang wonen. Ik vind ze
sympathiek en vriendelijk. De hele familie helpt mee aan het bouwen van een nieuwe
behuizing. Ik heb de indruk dat ze hun stulp bovenop de fundamenten van een
Romeinse villa optrekken. Ze nodigen me uit voor thee en een gesprek, maar ik heb helaas geen tijd
om daaraan gehoor te geven: de bus wacht...
Colonnade in het oude Bosra
Restanten van de Romeinse architectuur
Bosra, perfect theater
In Bosra bewonderen we een in bijna perfecte staat
verkerend theater van lavasteen. Het is een van de mooiste die ik ooit heb
gezien, hoewel het niet echt groot is. Een stel reisgenoten brengt op het podium
een aria ten beste om de akoestiek te testen. Ik moet toegeven, heel charmant en
ontspannen allemaal. Niet alleen het theater, maar het hele dorpje is uit basalt
opgebouwd, erg authentiek met bewoners die hun dagelijks leven leiden zo midden op
en in ruïnes uit lang vervlogen
tijden.
De mensen hier willen graag verhuizen, maar waar moeten zij in godsnaam
naar toe? De kinderen zijn er open,
ze poseren graag voor een vreemde fotograaf, want die heeft ongetwijfeld pennen
en snoepjes op zak... Een oud vrouwtje
zit naast haar waterkan op de grond, ze wil me te drinken geven, maar ik
vertrouw de inhoud van de kan niet.
Romeins theater en citadel (Bosra)
Een van de
best bewaard gebleven theaters in de Romeinse wereld
De oude stad Bosra ligt 108 km ten zuiden van
Damascus in Syrië. Bosra werd in de 14e eeuw v. Chr. voor het eerst
vermeld als Burana en werd later de hoofdstad van het Nabateïsche
Rijk. Bosra werd in 106 na Chr. veroverd door de Romeinse keizer
Trajanus, die de stad Neatrajana Bustra noemde en haar uitriep tot
de hoofdstad van de Romeinse provincie Arabia. Bosra was een
belangrijke halte voor pelgrims op de oude karavaanroute naar Mekka
en Medina. De stad diende voor de Romeinen als strategische vesting
ten oosten van de Jordaan. Bosra verwierf de titel van metropolis
onder de 3e-eeuwse Romeinse keizer Filippus. De stad werd begin 4e
eeuw een christelijk bisdom en werd in 634-635 ingenomen door
Arabische moslims. De kruisvaarders vielen Bosra aan in 1140 en
1183, maar wisten de stad niet te behouden; dit dreef de Ajjoebiden,
heersers van een Egyptische dynastie, ertoe om het theater in de 8e
eeuw om te bouwen tot een fort.
Tot de Romeinse ruïnes in Bosra behoren een
indrukwekkend, goed bewaard gebleven theater met hoge
toneelgebouwen, alsook tempels, triomfbogen, thermen, aquaducten en
waterreservoirs. Het theater werd gebouwd in de 2e eeuw en bood
plaats aan wel 15.000 mensen. Het podium was 45 meter breed en 8
meter diep. Latere ruïnes omvatten twee vroeg-christelijke kerken en
enkele vroeg-islamitische moskeeën, waaronder de 7e-eeuwse Omarmoskee.
De middeleeuwse citadel rond het theater werd in diverse stadia
gebouwd. De eerste muren dateren uit de Ajjoebidische periode, en
verdere toevoegingen zoals torens, uit het midden van de 11e en begin 12e
eeuw.
De combinatie van Romeinse, Byzantijnse en
islamitische invloeden, plus de uitstekende staat van de ruïnes,
maakt de citadel tot een van de belangrijkste archeologische
locaties in Syrië. In 1980 zette Unesco Bosra op de
Werelderfgoedlijst.
Druzische minderheid
In deze streek wonen ook veel Druzen, daarom wordt ze
dan ook de Jebel Druse genoemd. Druzen vormen een religieuze minderheid van
pakweg 100.000 mensen; hun geloof ligt ruwweg tussen Christendom en Islam in. Ze
bewonen de grensgebieden van Israël, Syrië, Libanon en Jordanië. Ze worden
door bijna alle partijen als overlopers en verraders beschouwd. We rijden terug door een zwarte vlakte
met talloze kegels van stollingsgesteente van eonen geleden gedoofde vulkanen.
Bosras Ruf klingt vor allem nach Musik. 1800 Jahre nach
seiner Erbauung durch die Römer gilt das Theater von Bosra nicht
nur als das am besten erhaltene Bauwerk seiner Art. Und noch
heute schätzen Musiker und Orchester aus aller Welt seine
besondere Akustik.
Nach Westen das Mittelmeer, nach Osten der Persische Golf, nach
Norden der Euphrat, im Süden das Rote Meer. Bosra lag am
Schnittpunkt der großen Karawanen zwischen Ostasien und Europa,
im Herzen des Morgenlandes. Kreuzweg der Christen, Pilgerweg der
Gläubigen nach Mekka. Aber zuvor trafen sich die Wege der Kamele
und Pferde der Nabatäer und Nomaden bis die Römer das Land
besetzten und eine Großstadt in die Wüste bauten.
80.000 Einwohner und eine luxuriöse Stadtgestaltung mit Bädern
und Gärten, Kolonnaden und unterirdischen Märkten für die
Hauptstadt der römischen Provinz Arabien. Auch beim Bau des
legendären Theaters wurde nicht gespart. Großartig geplant und
aus hartem Basalt errichtet für die Ewigkeit. 15 bis 20 Tausend
Zuschauer hatten darin Platz und von den oberen Rängen einen
weiten Blick auf die fruchtbare Ebene des Hochlandes der
Landschaft Hauran. Bosra lag immer am Schnittpunkt der Kreuzwege
der Geschichte. Die Basilika zeugt von frühchristlicher
Bekehrung, die Moscheen von islamischer Eroberung. Das römische
Theater wurde im 12. Jahrhundert zur arabischen Festung
ausgebaut. Ummauert mit den Steinen der Ruinen römischer
Herrschaft. Das hat viele frühere Gebäude gekostet, aber dazu
beigetragen, dass der Klang von Bosra noch heute sein
faszinierendes Echo in die Welt trägt.