De oudste
vermelding van de St. Christoffelkerk is uit 1224. Het was een van de
voorgangers van de huidige kerk waarvan de bouw in 1410 begon. De
oude kerk of eigenlijk kapel die stond op het Buitenop, kon de groeiende
bevolking niet meer opvangen. De nieuwe kerk, voorbeeld van Nederrijnse gotiek,
most vrij snel gereed zijn gekomen, want in 1458 werd de kerk al weer verbouwd.
Toen is waarschijnlijk ook het noordoostelijke sacramentskoor voltooid. De
hoofdvorm van de kerk is een Grieks kruis. De oorzaak van de abnormale plaats
van de toren is de stadsmuur, die uitbreiding naar het westen belette. Reeds in
1571 droeg de toren een uurwerk en in 1663 was al sprake van een St.
Christoffelbeeld op de toren.
De legende wil dat
wanneer je 's ochtends naar het beeld van St. Christoffel kijkt, jou de hele dag
niets zal overkomen. Dat de Roermondenaren voor St. Christoffel, beschermer van
de reizigers, kozen als patroonheilige van hun parochiekerk, is heel
verklaarbaar: de stad is immers ontstaan als handelsnederzetting. De Str.
Christoffelkerk is sinds 1661 kathedraal, dus hoofdkerk van het bisdom.
Wie vanuit het westen of oosten Roermond nadert, ziet een prachtig
silhouet: de toren van de Sint Christoffel
- kathedraal met daarboven op het schitterende vergulde beeld van de
stadspatroon. Ook wie over de Roerkade naar de Maasbrug rijdt, heeft een
prachtig zicht op de kathedraaltoren.
Na de
voltooiing van het Designer Outlet Center zien de bezoekers, als ze vanaf de
grote parkeerplaats door de 'hoofdstraat' wandelen, voortdurend de kathedraal,
die daardoor een beetje het 'merkteken' van het winkelcentrum is geworden. De
directie droeg dan ook onmiddellijk bij aan de restauratie van een aantal
stedelijke kunstwerken.
Als 'merkteken' voor stad en
streek is de kathedrale kerk van Limburg door haar ligging en uitstraling wel
heel bijzonder. Geen wonder dat op de in mei te verschijnen Gids van Noord- en
Midden - Limburg de kathedraal op de omslag prijkt.
Vanwege het monumentale
karakter heeft Rijksmonumenten na de aardbeving van 1992 middelen vrij gemaakt
voor een opknapbeurt aan de buitenkant, gevolgd door de restauratie van de toren
in 2004. De renovatie én herinrichting van de kathedraal heeft in 2005 plaats
gevonden en heeft - naast de betere gebruiksmogelijkheden - het monumentale
karakter van het gebouw nog eens onderstreept.
De Provincie Limburg en de
gemeente Roermond hebben royale bijdragen gegeven, juist vanwege de historische
en monumentale betekenis van deze kerk, die over vier jaar 600 jaar oud zal zijn
en die in haar bouw veel van de geschiedenis van Roermond weerspiegelt.
Bij de renovatie vond men in
de kerk onder de vloer vele resten van geraamten. Honderden jaren immers werd er
in kerken begraven. Alles was in vroegere tijden verstoord en er was dus geen
reden voor uitgebreid archeologisch onderzoek. Piëteitsvol werden alle
menselijke resten uitgezeefd en in 21 kisten in een vrijkomende kelderruim te
geplaatst. Een steen in de noorderzijbeuk geeft de plaats aan.
Bij de proefboringen, die
nodig waren voor de start van de bouw van het bezoekerscentrum, bleek dat zoals
verwacht rondom de kerk een kerkhof heeft gelegen. Het betreffende bouwperceel
was nog onverstoord waardoor archeologische onderzoekingen noodzakelijk waren.
Dat is dan ook met grote precisie en met toezicht van de gemeente gebeurd. Alles
wat gevonden werd is in kaart gebracht, getekend en gefotografeerd en ook deze
resten zijn opgeborgen. Hierdoor is later onderzoek, indien gewenst, mogelijk.
Afwerking
De ruwbouw van het
bezoekerscentrum wordt momenteel gebouwd, zodat de gemeente in het voorjaar de
opknapbeurt van de Grote Kerkstraat en het nieuw aan te leggen pleintje ter hand
kan nemen. Na afwerking van deze plekken is de Markt en omgeving in Roermond
meer dan de moeite waard geworden. En de kathedraaltoren steekt er boven uit en
zegt al van ver: "Hier moet je zijn; in de stad van Stoffel!”
(Tekst: J. Wijnands, Projectleider renovatie
kathedraal)
De kathedraal is een indrukwekkende getuige van haar geschiedenis,
een middelpunt van cultuurhistorie en geloofsbeleving!
Samen met
Munsterkerk, Caroluskapel, Minderbroederkerk, Stadhuis en Princenhof, ligt zij
in het eeuwenoude centrum van de stad en is zij de weerspiegeling van het rijke
verleden.
Vóór de
15de eeuw bevond zich even ten westen van deze kerk een kleine parochiekerk, die
echter buiten de stadsomwalling kwam te liggen. In 1410 werd daarom een nieuwe
kerk gebouwd 'binnen de muren': de oudst bestaande kerk in de typische
Nederrijnse gotiek, een kruisbasiliek met ingebouwde westtoren, dwarspand met
driezijdige sluitingen en een driebeukig hallenkoor (15de en l6de eeuw).
De kerk
is getroffen door diverse rampen: Beeldenstorm, brand, windstorm, verwoesting in
de Tweede Wereldoorlog en in 1292 nog een aardbeving. Momenteel is aan de kerk
een meerjarige renovatie voltooid, waarvan de meest ingrijpende fase in 2005
plaatsvond.
De St.
Christoffel - kathedraal is niet alleen een historisch monument met een rijke
kunstschat, maar ook een levendige katholieke kerkruimte. Sinds 1661 is zij
bisschopskerk (=kathedraal) van het in 1559 gestichte bisdom Roermond. Dat maakt
haar in kerkelijk opzicht tot hoofdkerk van de provincie Limburg. Hier vinden
dan ook op hoogfeesten pontificale H. Missen plaats met de bisschop, priester-
en diakenwijdingen en verschillende andere bijzondere plechtigheden. Ook is de
kerk centrum voor liturgie en kerkmuziek in Limburg.
Samen met
de Munsterkerk is zij parochiekerk van de Roermondse binnenstad, waar gelovigen
samenkomen om te bidden tot God en de sacramenten te vieren. De
eucharistieviering is de samenkomst van katholieken waarin Jezus Christus tot
hen komt. Door te luisteren naar Zijn Woord, maar ook persoonlijk in het
sacrament van de Eucharistie (Brood en Wijn zijn Lichaam en Bloed van Christus).
Zo worden zij één gemeenschap die leeft in de geest van Christus, die Hem wil
navolgen in woord en daad, gedragen door paus, bisschoppen, priesters, diakens,
religieuzen én leken. Ook vandaag, nu voor vele mensen in Europa het geloof in
God niet meer vanzelfsprekend is, willen de christenen in deze stad graag ten
dienste staan van de velen die hier wonen of te gast zijn.