|
6.
Nachtelijke aankomst
We hebben dit hotel van te voren al via
reisorganisatie Afriesj gereserveerd, dus het verbaast ons niet dat de
receptionist ons al breed grijnzend staat op te wachten. Hij spreekt alleen maar
Spaans, wat ons in deze wereldstad in het buurland van de Verenigde Staten iets
tegenvalt. Het is warm in het stevig gebouwde hotel. Van de talloze aardbevingen hebben
ze hier waarschijnlijk geen last gehad. We krijgen een kamer in een hoek op de
eerste verdieping toegewezen. We bereiken die via een imposante overdekte patio,
waaraan de galerijen met de grote kamers liggen. De bar wordt net voor onze neus
gesloten. Op onze kamer nemen we nog een borrel taxfree gedestilleerd om het
voorspoedige begin van onze reis te vieren voor we om half twee gaan slapen. We
zijn nu 45 uur in touw, onderbroken door enkele hazenslaapjes onderweg.
7.
Torre Latinoamericano
| 0ndanks onze gigantisch
slaapachterstand zijn we toch nog redelijk op tijd op. We doen ons tegoed aan het ontbijtbuffet met acceptabele
koffie dat het hotel voor acht gulden aanbiedt. Bij de receptie reserveren we
een kluisje waarin we alle kostbaarheden (geld, cheques, tickets en vooral
paspoorten) veilig opbergen. Talloze verhalen over de endemische criminaliteit
in deze stad hebben ons voorzichtig gemaakt. Daarna verkennen we de omgeving van
het hotel. We blijken in een straat vol computer- en softwarewinkels te
zitten. Als we de hoek omslaan bevinden we ons plotseling zonder overgang in de
schoenenstraat. Bijna alle winkels van enige betekenis en zeker de banken worden
streng bewaakt door bewapende leden van beveiligingsdiensten.
Een paar straten
verderop staat de mooie Torre Latinoamericano. We betalen een forse entreeprijs
om met de lift omhoog naar de 38e verdieping te mogen. Van daaruit hebben we een
panoramisch uitzicht over de onmetelijke stad. In de verte schemeren twee vulkanen, waaronder de Popocatepétl. Ons uitzicht wordt niet verstoord door de
beruchte smog; door de regelmatig (d.w.z. iedere dag) terugkerende zomerregens
is alle vervuiling inmiddels weggespoeld. We bevinden ons in het restaurant op
140 meter hoogte; de hele toren is 180 meter hoog. De wolkenkrabber van de
Mexicaanse oliemaatschappij Pemex is de enige in de stad die hoger is. We
drinken er lekkere cappuccino’s. Beneden in de hal bevindt zich nog een weinig
interessante expositie.
|
 |
8.
Parque de Alfameda
| Dit niet al te grote maar schaduwrijke
park vol gietijzeren banken en fonteinen ligt aan de voet van de Torre. Het
wordt omzoomd door kerken, theaters en monumenten en behoorde in Azteekse tijden
tot het centrum van Tenochtitlán. Bij het pompeuze monument van Benito Juarez
kopen we pittige snoepjes van straatkinderen; er zitten vruchten in die we
voorlopig niet thuis kunnen brengen. We bekijken het Palacio de Bellas Artes,
een theater dat uit het begin van deze eeuw stamt. Het interieur is in art deco
stijl gebouwd, een stijl waar ik persoonlijk wel van hou. Er ligt een rijk
gesorteerde maar dure boekhandel, wat aangeeft wat voor soort mensen hier plegen
te kopen. In de rijk geornamenteerde hal staan hier en daar structuren
(objecten?, beelden?) van de Amerikaanse popartkunstenaar Roy Liechtenstein
opgesteld.
|
 |
9.
Naar de Zócalo
|
Zócalo is de Indiaanse benaming voor
een grote open ruimte in een stad. De koloniale Spanjaarden hebben dit woord
overgenomen in hun taal. Vanuit de toren hebben we het enorme plein al kunnen
zien liggen. De drukte valt er mee, er is gewoonweg te veel ruimte. Hier staat
ook de monumentale kathedraal, die echter aan het wegzakken is in de moerassige
bodem. Van binnen staat hij vol steigers, zodat je er nauwelijks de altaren en
schilderijen kunt bekijken. Het plein zelf wordt beheerst door een hoge
vlaggenmast; om zes uur 's avonds wordt die met het nodige ceremonieel
gestreken. We vinden het maar een nationalistische bedoening. Aan drie zijden
van het plein liggen palacio's en oude koloniale gebouwen die nu als
gemeentekantoren of warenhuizen worden gebruikt. Achter de kathedraal ligt een
belangrijke archeologische opgraving van de bekende zonnetempel, waar je
overigens niet mag komen. Van achter een hek kun je de ruïnes bekijken. Hier in
de buurt ligt verder nog een maquette van Tenochtitlán, waar op dat moment een
groep Indiaanse krijgers een
oorlogsdans ten uitvoer brengt. De trommels klinken dreigend en de dansers
bewegen zich steeds sneller ritmisch voort. Het is een kleurig schouwspel
waarvoor de toerist geacht wordt een financiële bijdrage te leveren.
|
 |
| Ik word onder de dans geïnterviewd door
twee scholieren die een opdracht hebben van de leraar Engels. Hun Engels
is barbaars slecht, maar ik werk spontaan mee, want hun vragen staan
gelukkig op papier zodat ik ze kan lezen. De vragen en mijn antwoorden worden
opgenomen op een cassetterecorder.
 |
 |
10.
Plaza en Iglesia Santo Domingo
Enkele blokken noordelijker liggen nog
enkele bezienswaardigheden die we bezoeken. Naast de verschillende kerken
(tijdens onze reis zullen we er tientallen bezoeken) bevinden zich in deze buurt
ook koloniale gebouwen die je kunt bekijken. Een ervan is een voormalig Jezuïetenklooster,
waar nu het departement van onderwijs van de stad is gevestigd. We maken er een
praatje met een van de beambten, een onderwijzer die met toeristische projecten
bezig is. De wanden van dit uitgebreide complex zijn bedekt met tientallen
muurschilderingen, de zogenaamde muralles. De mooiste zijn die van de artiest
Diego Rivera uit deze eeuw.
 |
 |
| Clim maakt mooie foto's van moderne muralles in een
ouderwets trappenhuis. Op de eeuwenoude patio's staan prachtige bomen, wat niet
zo vaak voorkomt. Meestal staan er wat struiken of een opvallende fontein met
enkele omringende beelden. Onder de arcaden rondom het plein hebben zich
eenmansdrukkerijtjes gevestigd, leuk om dat handwerk te bekijken. Verder zitten
er de schrijvers met ouderwetse typemachines. Ze schrijven brieven voor
analfabeten of vullen officiële formulieren in, bijvoorbeeld aanvragen voor
ventvergunningen. Als we in een cantina aan het bier zitten, begint het
plotseling hard te regenen. Gelukkig hebben we daar op gerekend, dus we kunnen
onder onze paraplu's verder, weer terug naar de Zócalo om het strijken van de
vlag te bekijken. Daarna houden we het voor gezien en keren we te voet terug
naar het hotel. Onderweg eten we kip met frites en salade in een eenvoudige tent.
Een wel erg uit de kluiten gevallen travestiet zit ons ongegeneerd aan te gapen. Hij (of
moet ik zeggen zij?) verraadt zich door haar zware stem, grove gelaatstrekken en
gepronounceerde adamsappel;
ze is best aardig en behulpzaam. |
 |
11.
Een merkwaardig familierestaurant
|
|
Om half tien gaan we naar buiten om wat
biertjes in de buurt te scoren. We kunnen echter niets vinden dat geschikt
is; alleen maar restaurants en niet dat soort cafeetjes of kroegen waar we onze zinnen
op hebben gezet. Uiteindelijk belanden we er in een groot, hel verlicht
familierestaurant. Al gauw valt ons op dat er aan de bar toch wel erg veel kort
gerokte vrouwen zitten te niksen. Tegen elf uur ondergaat het restaurant een
gedaanteverwisseling. De lichten worden gedimd en er wordt een dansvloertje geïmproviseerd.
Even later krijgen we aan ons tafeltje gezelschap van twee opgedirkte vrouwen
die zogenaamd om een vuurtje komen vragen en daarna plompverloren bij ons
aanschuiven. Daar zitten we tussen twee heuse hoeren met gigantische dijen van
spek en overal uitpuilend roze vlees. We vinden ze wanstaltig en lelijk. Degene
die naast mij zit heeft nota bene twee rijen boventanden, dat heb ik nog nooit
in mijn leven gezien! Het gebit van de andere del is niet veel beter. We houden
ons van den domme en beweren geen woord Spaans te spreken. We hoeden ons ervoor
hen iets aan te bieden. Daarna stokt de communicatie en na een pijnlijke stilte
vertrekken de beide vrouwspersonen lacherig naar hun oorspronkelijke plekje aan
de bar. We besluiten hier zo snel mogelijk het veld te ruimen. Bij het afrekenen
verbaast ons de prijs voor de pilsjes allerminst, vier gulden per fles! We keren
terug naar het hotel. |
's Nachts gaat Clim helemaal over de rooie, omdat hij
wakker wordt gehouden door het voortdurende lawaai van een motor ergens vanuit
de ingewanden van het hotel. Bovendien wordt hij geteisterd door een eenzame en
bijzonder bloeddorstige mug. Het komt zo ver dat hij zijn beklag gaat doen bij
de receptie. Dat gebrom is afkomstig van de "bomba" en daar is volgens
de nachtportier niets aan te doen. En ja, die mug ...We zoeken het woord bomba op, het blijkt
waterpomp te betekenen, een bekend verschijnsel in dit
12.
Bosque de Chapultepec
 We bezoeken dit immense park laat in de
morgen. We hebben eerst wat in de buurt rondgelopen, daarna een kevertaxi
genomen en ons naar de Zona Rosa (dit is het zogenaamde zakencentrum, dat
autoluw is gemaakt) laten brengen. Bij de reisorganisatie Linea
Gris boeken we een excursie naar Teotihuacan voor de volgende dag. Via de
imposante Paseo de la Reforma bereiken we uiteindelijk het park. Onderweg
spreekt Clim met een beeldige kleuter die verkleed is als
clown. De ouders
hebben het meisje enorme ballonnen in haar clownsbroek gestopt en laten haar zo
uitgedost in de buurt van stoplichten bij chauffeurs bedelen. We hebben
medelijden met haar. Er lopen verder zwervende groepen haveloze Indianen rond.
Hier zijn het vooral vrouwen en kinderen die zo al bedelend aan de kost proberen
te komen. Ze zijn het Mexicaanse equivalent van onze zigeuners. Aan de Paseo
liggen schitterende moderne kantoorgebouwen, alsook pronkvolle monumenten
zoals "el Angel" die het verleden verheerlijken. Onder de
engelenzuil bevindt zich een weinig belangwekkende crypte die we bezoeken. De
zuil zelf mogen we niet in. De Paseo komt uit bij het begin van het park, waar
de marmeren zuilen van het Monument van de Heroïsche Kinderen staan te pronken.
De zuilen worden bekroond met bronzen leeuwen. Daarna begint de kermis, in
letterlijke zin. Veel permanente kraampjes en tentjes met snoep, prullen,
ansichten en diverse soorten attracties. Het is er nog niet zo druk op deze
doordeweekse dag. Tussen de bomen huppelen dartel de grondeekhoorns rond. We
bekijken maar een gedeelte van het park, dat meer dan 600 ha groot is. De Azteekse heersers hadden hier al
hun zomerpaleizen. Behalve roeivijvers, rotspartijen en recreatieweiden liggen
vele imposante bouwwerken verspreid over
het park: paleizen, een kasteel, een militaire academie, een aquarium,
sportvelden, begraafplaatsen, theaters en vele musea. Een van die laatste is het
Antropologisch Museum waar we nu naar toe gaan.
MEXICO STAD
Centrum van een kwetsbaar paradijs
Mexico Stad, verzonken in de vallei van de Anáhuac in het midden van het land,
wordt bedreigd door een moerassige bodem en door een krachtige seismische
activiteit.
CIJFERS
Oppervlakte: 1479 km2 (agglomeratie) Bevolking: 8,2 miljoen inwoners;
agglomeratie 25 miljoen (2000) Bevolkingsdichtheid: 12.000 inw./km2
(agglomeratie) Bevolkingsgroei: 1000 inw. per dag Hoogte: 2240 m
Milieuvervuiling: 5 miljoen ton per jaar afval; giftige uitstoot: 11000 ton per
dag
Mexico Stad, gelegen op een hoogte van 2240 m, wordt omgeven door besneeuwde
vulkanen in het zuiden en een bergkam in het noorden. De stad, die gebouwd is op
drooggelegde moerassen, heeft zwaar te lijden van bodemverzakkingen. Daarnaast
vormen het aardbevingsgevaar en een ongekend hoog percentage van
milieuvervuiling een groot probleem. De stad is gebouwd volgens een
dambordstructuur en heeft de vorm van een ruit van 25 bij 50 km. De gebouwen in
het hart van de oude koloniale stad, rondom Zócalo, zijn grotendeels gebouwd met
behulp van de resten van de Azteekse paleizen. Aan de Paseo de la Reforma, de
Avenida juárez en de Avenida Insurgentes zijn overheidsgebouwen en hoofdkantoren
van grote ondernemingen gevestigd. De oude Spaanse dorpen Coyoacán en San Angel
vormen samen met Pedregal en Las Lomas de welgestelde wijken. Deze hebben
dankzij de heuvelachtigheid van het terrein minder te lijden van de vervuiling.
In de lager gelegen delen breiden de arbeidershuizen en de krottenwoningen zich
zo snel in aantal uit dat zij in het noorden en oosten tegen de fabriekswijken
aan zijn gegroeid. Buiten de stad leggen enorme krottenwijken een steeds groter
beslag op de beboste hellingen van de sierra's. Het westelijk gelegen
Chapultepec - park, 225 ha groot, fungeert als een long voor deze stad, die
geleidelijk dreigt te stikken.
WETENSWAARDIGHEDEN
• Officiële naam: Ciudad de México
• Federale hoofdstad van de Verenigde Staten van Mexico (federaal district)
Verdeeld in 16 stadsdelen en 240 "koloniën"
• Taal: Spaans (officiële landstaal)
• Munteenheid: pesò
• Godsdienst: christendom 95% (meerderheid katholiek 90%) Belangrijkste wijken:
Zócalo, Chapultepec, Coyoacán, San Angel,
• Belangrijkste gebergten (periferie): Popocatépetl, 5452 m; lztaceihualt, 5326
m
• Metro, Internationale luchthaven: Benito Juárez
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Centrum: Zócalo, nationaal paleis (16e eeuw), kathedraal (1563), Ternplo Mayor
(resten van Tenochtitlán). Park van Chapultepec: Nationaal Antropologisch
museum. Basiliek van Guadalupe. Coyoacán. In de omgeving: Teotihuacán (tempel
van Quetzalcóatl, Azteekse citadel).
KLIMAAT
Gematigd semi-aride klimaat, met regentijd in de zomer. Gemiddelde temperaturen:
januari 4 21 'C; augustus 25 – 35 C.
Een razendsnel groeiende wereldstad
De stad met het rijkste verleden van heel Latijns Amerika heeft zich in enkele
tientallen jaren tijd ontwikkeld tot de grootste en de meest vervuilde stad van
de wereld.
Mexico Stad, de enige hoofdstad van Latijns Amerika die al in de begintijd
van de kolonisatie ver van de kust werd gebouwd, werd in 1521 op instigatie van
Hernan Cortés gesticht bovenop de ruïnes van de Azteekse hoofdstad Tenochtitlán.
Uitbreiding van de stad, gelegen op de eilanden op het grote Texcocomeer, was
pas mogelijk na de drooglegging van de moerassen, die in 1900 werd voltooid.
Daarna kende de plaats merkwaardig genoeg problemen met de watervoorziening.
Bovendien veroorzaakt de kleibodem een geleidelijke verzakking. Mexico Stad is
een van de grootste agglomeraties van de wereld. De problemen waar deze
gigantische stad mee te kampen heeft, zijn echter omgekeerd evenredig aan de
beschikbare middelen, wat kenmerkend is voor een ontwikkelingsland. Tussen 1960
en 1980 is de bevolking verdrievoudigd, en elk project dat er wordt opgezet is
al achterhaald voor het is uitgevoerd. Het universiteitsterrein, dat 10 km²
groot is, is inmiddels te klein, en de metro, berekend voor 4 rniljoen
reizigers, is niet meer tegen zijn taak opgewassen. De luchtvervuiling,
veroorzaakt door de veel te grote concentratie industrieën, eist jaarlijks bijna
100 000 mensenlevens.
|
