Marrakech
Start Atlas-gebergte Woestijn Ait Ben Haddou Volubilis Meknes Fes Marrakech

Geschiedenis Info Marokko Mensen


MARRAKECH

Meer info over Marrakech   /  Nog meer info  /   Plattegrond Souks Marrakech

Marrakech is in de veertiende eeuw gesticht aan de voet van het Atlasgebergte, dat zelfs 's zomers nog besneeuwde toppen heeft. Deze "Parel van het Zuiden" wordt in de volksmond ook wel de Rode Stad genoemd en wel vanwege de kleur van de muren (dus niet in politiek opzicht). Het is de bekendste van de zogenaamde Koningssteden. In het oude stadscentrum lijkt de tijd stilgestaan te hebben, tot het moment dat je bijna overreden wordt door een scooter of zo. In de medina (de stadskern) domineert de rumoerige en altijd levendige soukh (marktwijk). Centraal ligt het Djemna El Fna - plein, een toeristische trekpleister waar altijd wel iets te beleven valt. Het krioelt er van de marktkooplui, handelaren, acrobaten, slangenbezweerders, waarzeggers, verhalenvertellers, waterverkopers, tandartsen en natuurlijk nieuwsgierige vreemdelingen zoals ik.  Wil je van al dat fraais foto's maken, dan moet je wel de beurs trekken, daar kom je niet onderuit. Het gewoel kun je het beste gadeslaan vanaf de zogenaamde panoramaterrassen van de belendende restaurants en cafés.

De stad kent verder tal van monumenten, paleizen en musea. Ik bezocht er de Koutoubhia - Moskee (die lijkt veel op de Moorse moskeeën in het Spaanse Andalusië!), de Saadi - graven, de Tuinen van Menara en het Bahia - Paleis. De meeste hotels liggen in de nieuwe gordel rondom de oude stad. Over het algemeen zijn ze gebouwd in de stijl en de sfeer van het oude Marrakech. De mooiste koranschool, de Ali Ben Youssef Medresse, is jammer genoeg niet toegankelijk voor "kafirs"(ongelovigen) zoals ik.

Aan de rand van de stad liggen enkele zeer fraaie hotels.  In de binnenstad zijn stadspaleizen (de zogenaamde riads) en typische Marokkaanse herenhuizen met omsloten binnenplaatsen omgetoverd tot luxe vijfsterrenhotels. Dit is de entree van mijn bijzonder aangename hotel. Helaas kon ik door ziekte niet ten volle van de geboden luxe profiteren. Het personeel is uiterst deskundig en spreekt vlot drie of vier buitenlandse talen. Frans is hierbij favoriet, dat wordt dan ook al op de lagere school onderwezen.
Als de avondschemering valt is Marrakech op zijn mooist. Voor een panorama moet je dan wel even de stad uit of een toren beklimmen. Het gedempte stadslawaai dat opstijgt heeft dan iets magisch. Tot een uur of tien zijn de straten behoorlijk levendig en bruist het er van de activiteit. Mijd wel de duistere en vaak onverlichte sloppen en stegen, daar schijnt het niet altijd pluis te zijn. Trouwens, wat heb je daar 's nachts ook te zoeken? Tenzij je op zoek bent naar verboden waar of in duistere zaakjes verwikkeld bent.
In de levendige soukhs is werkelijk van alles te koop. Let wel op opdringerige kooplui en vooral hardnekkig, lastige jongetjes die u perse een rondleiding willen aansmeren. Als je niet van hun diensten gebruik wil maken, beginnen ze je uit te schelden. Het is zelfs een keer voorgekomen dat ze me met stenen gingen bekogelen. Niet leuk dus. Niet leuk vind ik ook de marktkooplui die je om de vijf meter toeroepen en vragen uit welk land je komt. Het antwoord "Nederland" ontlokt dan steevast het lacherige "Achtentachtig, allemachtig prachtig". Of ook wel: "Kijke, kijke, nie kope!" Over vooroordelen en stereotypen gesproken...
In feite is de stad een grote oase aan de voet van het Hoge Atlas - gebergte. Ook in de zomer ligt er op de hoogste toppen nog sneeuw; 's winters is het een skigebied, iets wat niemand eigenlijk in Afrika verwacht. Het berggebied is aantrekkelijk voor reizigers met een avontuurlijke instelling en een goede fysieke conditie, trekking komt er steeds meer in zwang. Veel van de lokale Berber - gidsen hebben zelfs een mondje Nederlands geleerd; ze begeleidden groepen van organisaties als Djoser, Boabab en Shoestring.
Een van de paleizen in de stad; dit schijnt aan de koninklijke familie toe te behoren. Een van de mooiste is het Bahia - Paleis. In de jaren vijftig had je er koning Mohammed V, die door zijn zoon Hassan II opgevolgd werd. Hassan voerde een regime en spaarde de politieke oppositiebepaald  niet. Zijn gevangenissen waren berucht. Inmiddels is hij opgevolgd door zijn modern ogende en levende zoon, Mohammed VI genaamd. Voor hij de troon besteeg is hij nog hals-over-kop getrouwd, opmerkelijk gezien zijn eerdere jet set - levensstijl.
Vrouwen op de markt zijn veelal nog erg traditioneel gekleed zoals hier te zien is. Ook de vrouwelijke klandizie is doorgaans gehoofddoekt of gesluierd. De meer moderne vrouwen doen hun inkopen in de eigentijdse boetiekjes en warenhuizen in de "nieuwe stad".  Dat zijn Europees aandoende buitenwijken die door de Fransen zijn gebouwd. In Marokko bestaan nog grote tegenstellingen tussen de moderne, westers georiënteerde bevolkingslaag in de grote steden en de traditioneel levende, diep gelovige plattelandsbevolking. 
Specialiteit aan de rand van de soukh zijn de beroemde en zeer gewilde Berbertapijten.  Ik zelf ben er niet zo kapot van en moet me vaak de hardnekkige en opdringerige verkopers van het lijf houden. Vooral de jochies tussen de 10 en 18 jaar zijn er onuitstaanbaar. Als je hun hulp of diensten afwijst aarzelen ze niet om je in vijf verschillende talen uit te schelden. Een keer werd in zo'n geval een reisgenoot met rot fruit  bekogeld. Veel bezoekers hebben hierover geklaagd. De politie is nu strenger gaan optreden en dergelijke uitwassen schijnen tegenwoordig niet meer voor te komen.

INFO IN HET DUITS:

Marrakesch, Perle des Südens

Marrakesch, die Stadt der Berber und Normaden, gilt als Schönste Marokkos. Im Zentrum der Altstadt von Marrakesch liegt die Djemaa el Fna.

Noch am Anfang dieses Jahrhunderts wurden hier die Köpfe der Hingerichteten zur Schau gestellt. Heute wartet der Platz der Gehenkten mit anderen Vergnügungen auf. Frühmorgens dient er als Markt. Den Gauklern und Artisten bietet er tagsüber eine Arena und abends wird er zum riesigen Freiluftrestaurant. Vom Markt führt der Weg zur Medrassa Ben Youssef, einer Koranschule aus dem 14. Jahrhundert und zum Palais de la Bahia, dem Königspalast mit seinem prachtvollen Harem. Weiter zu den Saadier-Gräbern, einer hinter hohen Mauern versteckten Totenstadt.

Der Königspalast ist eine Welt voller Pracht und Prunk, ein Ort, der dem gemeinen Volk normalerweise verschlossen bleibt.

Daten & Fakten

Kulturdenkmal: Altstadt von Marrakesch

UNESCO-Ernennung: 1985

um 1061/62 Gründung

1147 Übernahme durch Almohaden

1153-90 Bau der Koutoubia-Moschee

1269 Eroberung durch die Meriniden

14. Jh. Medrese Ben Youssef, größte maghrebinische Religionsschule

16. Jh. mit den Saaditen Rückkehr des könglichen Hofes

Ende 19. Jh. Bau des Dar-Si-Said-Palastes

1912 Einmarsch französischer Truppen

1998 Restaurierung der Koutoubia-Moschee abgeschlossen

 

Ali ben Youssef - Medresse

 14e-eeuwse academie voor theologie en rechtspraak

 Marrakech, voormalig hoofdstad van Marokko, heeft als overheersende kleur het rood van de plaatselijke bodem, dat ook is te zien in het bouwmateriaal van de stad. Volgens overlevering is de Koutoubia - moskee, een van Afrika's grootste moskeeën en Marrakech' voornaamste blikvanger, in de 12e eeuw door de Almohad­sultans precies in het hart van de stad gebouwd, waaruit toen zoveel bloed stroomde dat de muren en gebouwen er voor altijd door besmeurd bleven.Hotelpaleisje - Riad

 De Ali Ben Youssef - medresse werd in de 14e eeuw gebouwd als academie voor moslimtheologie en rechtspraak. Het was een van de eerste academies in het land en de grootste, met naar verluidt in haar hoogtijdagen meer dan 800 studenten. In de 16e eeuw werd zij geheel herbouwd door Abdullah el Ghallib van de Saadian - dynastie (Arabieren uit het zuiden van Marokko die beweerden van de profeet Mohammed of te stammen). De Saadian - dynastie nam Marrakech in 1525 in, verdreef de regerende sultans en versloeg definitief de Portugezen, die in 1578 een 'kruistocht' tegen hen waren begonnen.

 De medresse is genoemd naar een heilige moslim, Sidi Youssef Ibn Ali, en wordt bewonderd om haar levendige Saadian - ornamenten, vermoedelijk gemaakt door uit Spanje ingevoerde vaklieden. De piepkleine kamers van de studenten liggen rond een centraal binnenhof met een openluchtzwembad en er is een fraai geproportioneerde gebedszaal. De muren zijn voorzien van mozaïektegels, gestuukte bogen, dennenappelmotieven en koranteksten.

De studenten kregen ook les in de naburige Ben Youssef - moskee, herbouwd door de Saadian - heersers en nogmaals herbouwd in de 19e eeuw. De medresse is open voor publiek, maar niet-moslims worden niet tot de moskee toegelaten. Verder zijn in Marrakech de tomben van de Saadian - sultans en de ruïnes van hun El Badi -palels voor het publiek te bezichtigen.

 "Ten slotte doemde Marrakech zelf voor ons op, als een rode muur over een rode wildernis." 
Edith Wharton, In Morocco (1920)

FOTOCOLLAGE

Klik voor een vergroting van de miniatuurfoto.


MARRAKESH
Verdwalen in de soeks van Marrakesh


Door SONNY IN ’T ZANDT (uit: Algemeen Dagblad)

De overgrote meerderheid van de bezoekers zegt er niet terug te komen.
Toch is een bezoek aan de middeleeuwse Marokkaanse  stad zeer de moeite waard.

WAAROM NU NAAR MARRAKESH?
Je kunt niet vroeg genoeg in het voorjaar gaan, wil je de toeristenmassa vermijden. Vooral de gestage stroom toerbussen die iedere zomerdag honderden toeristen over het fameuze plein Djemaa el-Fna  uitspuwt, maken een weekendje Marrakesh tot een beproeving. Bovendien kan de temperatuur in de zomer oplopen tot boven de 40 graden.

HOE KOM JE ER?
• Transavia vliegt iedere dinsdag en vrijdag van Schiphol op Marrakesh. Vanaf 300 euro inclusief.
• Air France vliegt via Parijs naar Marrakesh. Retour vanaf 350 euro inclusief.
• Zie ook de vluchtEn op de site van Royal Air Maroc.
• Vanaf het vliegveld is het nog zes kilometer naar de stad. Een taxiritje hoeft niet meer dan 5 euro te kosten. Bus 11 rijdt op onregelmatige tijden naar de binnenstad.

WAT NEEM JE MEE?
Een goed gevoel voor humor en een uitgeslapen gevoel. Marrakesh en haar inwoners zijn veel leuker als je je niet te druk maakt. Chagrijnige verkoper in de soeks? Opdringerige 'gids' bij de stadspoort? Schouders ophalen of een grapje maken.

Een grote rode toeristenkop werkt uiteindelijk alleen maar op ieders lachspieren. Hoewel het soms niet zo aanvoelt: je bent nergens toe verplicht. Mocht je problemen blíjven ondervinden, weet dan dat de toeristenpolitie  alert reageert.

Voor de vrouwelijke bezoekers: de gemiddelde Marrakchi kijkt nergens meer van op, toch leiden een lange broek en bedekte schouders tot iets minder opdringerige aandacht.

OVER DE STAD
Zoals alle oude Marokkaanse plaatsen bestaat de stad uit de medina - de ommuurde middeleeuwse oude stad - en de ville nouvelle, de 'moderne stad', aangelegd door de Franse overheerser. De ville nouvelle herbergt het gros van de grote moderne hotels en de 'westerse' modezaken, banken en restaurants.

De vaalrood-gekleurde medina is feitelijk de attractie van Marrakesh. Zo goed als alle bezienswaardigheden bevinden zich binnen de oude stadsmuren. Djemaa el-Fna  is het veelhoekige plein dat duizend jaar geleden al als ontmoetingplaats voor handelsreizigers diende.

Iedere avond gaan de eetstalletjes open en voegen de toeristen en de inwoners zich bij de gnaoua-dansgroepen, slangenbezweerders en prullariaverkopers. Geniet eerst even van de drukte vanaf het dakterras van restaurant Argana.

In het gebied ten zuiden van het plein is het vanwege de brede doorgaande wegen relatief makkelijk om de weg te vinden. Ten noorden van het plein beginnen de soeks: een wonderlijk labyrint van smalle straatjes en doodlopende steegjes. Betrouwbare kaarten van de medina zijn er niet, maar jongetjes die je voor een dirham naar de medersa of het museum brengen wel.

MYSTERIEUS
De naam Marrakesh roept visioenen op van dorstige karavaanhandelaren, bedoeïenen te paard en misschien zelfs een authentiek stukje mysterie. Op sommige plekken klopt dat ook. Op de ruïnemuren van het paleis el-Badi , kijkend naar de besneeuwde toppen van het Atlasgebergte, bijvoorbeeld.

Of na een korte maar hevige wolkbreuk, als het plein glinstert in het oranje avondlicht en de muezzin van de Koutoubia  - de oudste minaret van het land en symbool van de stad - het avondgebed over Marrakesh uitstort. Kippenvel.

SOEKS
Voor velen de reden om naar Marrakesh te gaan, maar even zo vaak reden er niet meer terug te komen. De soeks - overdekte straatjes - vormen de doolhof die de honderden werkplaatsen/winkeltjes van de stad herbergt.

Vroeger had elke soek zijn eigen specialisme, maar tegenwoordig is nog maar moeilijk te zien of je bij de houtbewerkers of de slippermakers zit: de meeste winkels verkopen van alles wat. Handgemaakte houten beelden, gouden en zilveren sieraden, handgeweven stoffen in alle maten en kleuren, zakken vol specerijen en dadels. De kwaliteit verschilt enorm, van een goedkoop armbandje tot een zilveren halsketting met ongelooflijk precieze details.

Marrakesh is een schatkamer aan betaalbare pracht, maar een beetje voorbereiding kan geen kwaad. Een bezoek aan de 'staatswinkel' Ensemble Artisanal  is erg nuttig. Daar verkopen kunstenaars en vakmannen hun waar tegen vaste prijzen en dat geeft een goed idee van kwaliteit en prijs voordat je een gokje waagt in de soeks.

ETEN EN DRINKEN
Muntthee is dé brandstof waar een weekendje Marrakesh op loopt. De combinatie van Chinese 'gunpowder-thee' met verse munt en een half pak suiker is in ieder café en op elk terras verkrijgbaar.

Sinaasappelsap is een goede tweede. Op het Djemaa el-Fna staan tientallen identieke stalletjes met een pers en kilo's sinaasappels. Een glas vitamine C voor 30 cent.

De Marokkaanse keuken is overzichtelijk. Tenminste, als je afgaat op de gemiddelde menukaart. Couscous met kip, rundvlees of gestoomde groenten staat overal bovenaan. Tajine, een stoofpotje van aardappelen, groenten en vlees naar keuze en harira, een gevulde, hartige soep, zijn eveneens overal verkrijgbaar. Goedkoop en voedzaam.

Bij Chegrouni  aan het plein zijn ze ook nog eens extra lekker. Houd rekening met een wachttijd; en als je bord leeg is word je vriendelijk doch beslist verzocht te vertrekken: bieznis is bieznis. Een maaltijd kost 3,5 euro.

Zowel in de medina als in Gueliz, de ville nouvelle, zijn talloze internationaal georiënteerde restaurants met een scala aan maaltijden in alle prijsklasses.

MEDERSA EN MUSEUM
Naast het plein en de Koutoubia zijn er eigenlijk maar weinig grote toeristentrekkers in de stad. De medersa Ben Yousef  is een mooi voorbeeld van hoe Moorse architectuur en vroomheid samengaan. De medersa - een 'koraninternaat' uit 1565 - laat niet alleen zien waar de studenten sliepen en studeerden, maar vooral hoe knap en precies de vakmannen de school bouwden.

De beroemde zellij-tegels met gekalligrafeerde koranteksten en het gedetailleerde houtsnijwerk zijn daar nog altijd indrukwekkende getuigen van. De naastgelegen moskee is - evenals de andere gebedshuizen in de stad - alleen toegankelijk voor moslims.

Het Museum van Marrakesh [is gevestigd in een voormalig 19de-eeuws paleis. Een heerlijk koele en rustige plek om even uit te blazen van de hectiek in de medina, temidden van de collectie moderne kunst, 17de-eeuwse keramiek en rijk versierde berberdeuren.

Een combinatieticket voor de medersa en het museum is bij de ingang van beide gebouwen verkrijgbaar voor 3,5 euro.

BAHIA EN JARDIN MAJORELLE
Naast de ruïne van het al eerder genoemde paleis el-Badi, kan de bezoeker ook naar paleis Bahia uit de 19de eeuw. Dé reden om het paleis te bezoeken zit in de knappe manier waarop de verschillende delen van het paleis zijn samengesteld.

Privacy was een groot goed in de Moorse architectuur: iedere deuropening ziet uit op een blinde muur. Het was dus onmogelijk binnen te piepen bij de vizier zonder ook daadwerkelijk de ruimte te betreden. Net als in de medersa en het museum zijn de vloeren, muren en plafonds gedecoreerd op traditioneel Marokkaanse wijze.
Toegang: 1,50 euro.

De Jardin Majorelle , net buiten de medina-muren, is een ronduit maffe subtropische tuin. Aangelegd door de Franse schilder Jacques Majorelle en nu eigendom van couturier Yves Saint-Laurent, is de tuin een bonte verzameling van cactussen, bamboe en blauw, heel veel blauw.

Ga vroeg, want in de namiddag is het filelopen. Openingstijden: 8-12 en 15-17 uur. Entree: 2,5 euro.

OVERNACHTEN
Slapen in een riad is vaak prijzig, maar wel de mooiste manier om een weekend in Marrakesh door te brengen. Bij binnenkomst kan het verschil tussen de krappe steegjes en het ruime binnenhof van deze traditionele medina-huizen niet groter zijn. Een kabbelend fonteintje en wat sinaasappelboompjes zijn standaard.

Overzicht en boeken:
www.marrakesh-medina.com    /  • www.marrakesh-riads.net 

Geen geld voor een riad of te laat om nog te kunnen reserveren? In de zijstraatjes van de puur op toeristen gerichte Rue de Bab Agnaou stikt het van de hostels, pensions en alle tussenvormen van goedkoop overnachten.

Hotel Gallia [4] ligt vlakbij het Djemaa el-Fna, 20 euro per nacht. Central Palace  heeft schone bedden, een slot op de deur, vriendelijke receptionisten en kost 10 euro per nacht. Vakantiedorp Club Med  ten slotte heeft een prachtige locatie aan het centrale plein. Voor mensen die langer willen blijven: www.clubmed.nl .

MARRAKECH IN HET KORT

Als vierde stad van Marokko, aan de rand van het Atlasgebergte, is Marrakech ook verreweg de mooiste. Hier halen de Berber- en de Arabische cultuur al eeuwen het beste in elkaar naar boven. De stad was een belangrijke handelsstad op de karavaanroutes in de Sahara voordat de Fransen er hun koloniale stempel op drukten. Hoogtepunt zijn de ontelbare nauwe straatjes van de Medina, waar talloze kraampjes met handelswaren lonken, brommers je links en rechts voorbij scheuren en ezels hun zwaarbeladen karren langs bedelende bejaarden trekken. Maar ook de Ville Nouvelle (Nieuwe Stad), net buiten de muren van de Medina, is met haar clubs, hotels en optrekjes van de nouveaux riches en internationale beroemdheden een wijk die de moeite waard is.

Grootte:   1 miljoen inwoners.

Beste reistijd

In de zomer kan de temperatuur oplopen tot boven de 500C. Van februari t/m april is het een stuk aangenamer vertoeven in de souks, met temperaturen tussen 20 en 25 graden C. Oktober en november zijn ook goed te doen, met temperaturen tussen de 22 en 27 graden C.

Munteenheid: €1 = dirham 11.

Reizen naar Marrakech

Onder andere Transavia, Iberia, TAP Portugal en Royal Air Maroc vliegen naar Marrakech. Rechtstreekse vluchten zijn echter schaars. Met Transavia is het ‘t minst omslachtig: je vliegt op de terugweg over Agadir, maar kunt in hetzelfde vliegtuig blijven zitten. Met de andere vliegmaatschappijen moet je rekenen op een overstap in Madrid, Lissabon of Casablanca. Kijk ook op www.CheapTickets.nl . Ben van plan echt in te slaan in de souks, overweeg dan met de auto naar Marrakech te gaan.

      

 

Reizen binnen Marrakech

Riads bieden vaak de optie om je op te halen op het vliegveld. Een aanrader, want de binnenstad vormt een waar doolhof en veel riads liggen verscholen in kleine zijstraten waar de taxi ook niet weet te komen. Regel je toch zelf een taxi heen of terug, dan dien je niet meer te betalen dan 100 dirham (ongeveer € 9). In stad zelf zul je veel gebruik maken van de benenwagen. Hoewel locals ook in de Medina de smalle straatjes doorkruisen met de scooter, fiets of ezel en wagen, is het aan te raden ze dit niet na te doen. Voor langere afstanden of voor een uitstapje naar de Ville Nouvelle kun je gebruik maken van de taxi. Let op: de oude truc van taxichauffeurs is te zeggen dat de meter niet werkt. Afdwingen dat de meter aangaat, zal moeilijk gaan, maar houd aan dat je nooit meer dan 20 tot dirham betaalt. Spreek vooraf een duidelijke prijs of en laat er ook geen mis­verstand over bestaan dat die prijs geldt voor de rit. Tegenwoordig worden veel toeristen opgelicht doordat aan het einde van de rit wordt gesteld dat de afgesproken prijs per persoon is. Word je toch in een fuik gelokt, dan biedt de tourist police via het lokale telefoonnummer 0524384601 uitkomst.

Festivals

In december trekt het Internationale Filmfestival van Marrakech, met voorstellingen op het centrale plein Jemaa el Fna, beroemde regisseurs en acteurs. Tijdens het Dakka Marrakchia festival in februari wordt de beschermheilige van de stad, Sabaatou Rijal, geëerd. Muziekliefhebbers kunnen dan kennis maken met een speciaal soort Arabische muziek, waarbij koorzangen gecombineerd worden met percussie. In juli vindt het folkloristisch festival plaats, waarbij alle regio's van Marokko vertegenwoordigd worden in muziek en dans.

Lezen

“Shopping In Marrakech” is een handleiding voor de beste koopjes. Susan Simon leidt de lezer in zeven routes door de bochtige straten van de stad, € 17;

“Marrakech wallpaper* City Guide” (2011), € 7; Lonely Planet Marrakesh Encounter (2008), € 10.

Surfen

www.colmag.nl/marrakech  , www.visitmorocco.com , www.marrakech.travel , www.marrakech.costasur.com

 

Vorige Start

Start Atlas-gebergte Woestijn Ait Ben Haddou Volubilis Meknes Fes Marrakech


ONZE  ANDERE  REISVERSLAGEN

ALASKA   /  ARGENTINIË   / ARMENIË  /  AUSTRALIË   /  AVONTUREN  /  BALKANREIS  /  BELGIË  /  BELIZE   /  BULGARIJE  /  CANADA   /   CALIFORNIË   /   CHILI   /   CHINA   /   CUBA   /   CURAÇAO   /   CYPRUS   /   DENEMARKEN   /   DUITSLAND   /  ECUADOR   /   EGYPTE   /   ENGELAND   /  ESTLAND  /  FILIPPIJNEN  /  FINLAND   /  FOTOSITE  /  FRANKRIJK  / GEORGIË  /  GRIEKENLAND  /  GUATEMALA   / HONGARIJE   /  IERLAND   /   INDIA  /  INDONESIË  /    IRAN  /   ISRAËL  /   ITALIË   /  JORDANIË   /   KRETA   /   KROATIË   /  LETLAND   /   LITOUWEN   /  LUXEMBURG /   MADEIRA   /   MALEISIË   /   MALLORCA   /  MALTA  /   MAROKKO   /   MEXICO YUCATAN   /   MEXICO  /  NEPAL   /   NEW YORK   /   NOORWEGEN   / OEKRAÏNE /   OEZBEKISTAN   /  OOSTENRIJK  /   PARAGUAY   /   PERU   /   POLEN   /  PORTUGAL  /   REISFOTO'S   / ROEMENIË   / RUSLAND   /   SCANDINAVIË   /   SICILIË   /   SINGAPORE   /   SLOVENIË   /  SLOWAKIJE SPANJE   /   SRI  LANKA   /   SYRIË   /   THAILAND   /  TSJECHIË   /   TUNESIË   /   TURKIJE   /   UNESCO - SITE   /   URUGUAY   /   USA    /  WERELDERFGOED  /  WERELDFOTO'S  / ZUID-AFRIKA  /   ZWEDEN  /  ZWITSERLAND  

Andere websites van Jos Schmitz

Duitse kerken en kloosters  /  Duitse kastelen en paleizen   /   Zanggroep Vocus   /   Schilder Pantaleon Hajenius   /   Hanzesteden   /   Pedac 1971 Reünie   /   Ramakers Reünie   /   Kunst van Anna Czerniawska   /   Wereldfotoserie   /   Reisfoto's Jos en Clim   /   KNS Gilde Opleidingen  /  De stad Roermond