|
HET LAND I
Een ongelijk verdeelde economie
Ondanks de ontwikkeling van de industrie steunt de Argentijnse economie nog
steeds op de landbouw.
De landbouw, goed voor driekwart van de exportwaarde, is nog steeds de
steunpilaar van de Argentijnse economie. Geleidelijk heeft de landbouw zich
aangepast aan de vraag op de wereldmarkt door om te schakelen op voedergewassen
voor de Europese veehouderij. De veeteelt zorgt in aanvulling op de
graanproductie voor een groot exportoverschot. Argentinië bezit daarnaast ook
goede ontwikkelingsmogelijkheden voor de industrie. Het land produceert niet
alleen voldoende olie om in de eigen behoefte te voorzien, maar beschikt ook nog
eens over veel waterkracht en omvangrijke voorraden bodemschatten. In de jaren
'40 is met steun van de overheid een goed industrieel productieapparaat opgezet.
Beschermd door importbeperkingen konden de voedingsmiddelenindustrie en de
productie van consumptiegoederen tot bloei komen. In 1958 leidde de openstelling
van de grenzen voor multinationale ondernemingen tot een ware industriële
opleving. De Argentijnse industrie, die is beraamd voor de binnenlandse markt,
beschikt echter niet over een sector die wereldwijd concurrerend is en heeft een
tekort aan afzetmogelijkheden op de westerse markten.
CIJFERS
BNP: 237 miljard dollar (1994) BNP/inw.: 2500 dollar (1994)
BBP: 237 miljard dollar (1994)
Groei BB: 1% (1995)
Import: 18 miljard dollar (1994) Export: 15 miljard dollar (1994)
Inflatie: 3,9% (1994) Groei: 7,1% (1994)
WETENSWAARDIGHEDEN
Officiële naam: Republiek Argentina
Staatsvorm: presidentieel regime
Oppervlakte: 2 766 889 km2 (67 x Nederland)
Hoofdstad: Buenos Aires
Bevolking: ± 35 miljoen inwoners
Munteenheid: peso
Bevolkingsgroei: 1,2%
Werkloosheid: 18,6% (1995)
Belangrijkste havens: Buenos Aires, Bahia Blanca, Rosario
Buenos Aires, hoofdstad van een land dat zich volop ontwikkelt.
Hyperinflatie in bedwang
Hoewel de grote schuldenlast nog een groot probleem vormt,
gaat de Argentijnse economie een bloeiende toekomst tegemoet. Het ongekende
protectionisme uit de tijd van het "peronisme" heeft Argentinië opgezadeld met
een onderproductie over de hele lijn, een slechte concurrentiepositie op de
wereldmarkt en vooral onbeheersbare prijsstijgingen. In 1989 bereikte de
inflatie de recordhoogte van 5000%, een van de hoogste cijfers ter wereld. De
invoering van een nieuwe munt moest hier een einde aan maken. De regering ging
over tot privatiseringen op grote schaal en kwam in 1991 met maatregelen om de
inflatie te beteugelen, waarbij de convertibiliteit van de munt als uitgangspunt
diende. Dit bracht grote veranderingen in de economische structuren van het land
teweeg, maar in 1993 was de inflatie al teruggebracht tot minder dan 10%. De
werkloosheid was echter opgelopen tot het hoogste cijfer in 20 jaar. Argentinië
had de moeilijke taak volbracht om de inflatie naar beneden te brengen zonder
dat de economische groei daaronder te lijden heeft gehad. In 1994 zette de
expansie zich voort en werd een groeicijfer van 7,1% bereikt. Er vond een
verdubbeling van de investeringen plaats en de toevloed van buitenlands kapitaal
compenseerde voor een deel het handelstekort. Argentinië heeft namelijk behalve
een grote buitenlandse schuld ook een tekort op de handelsbalans van bijna 6
miljard dollar. Toch is het een land met toekomst dat beschikt over een economie
met voldoende creativiteit en productiviteit. Vanuit de haven van Buenos Aires
worden de exportproducten naar Noord¬ - Amerika en de rest van de wereld
verscheept.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Landbouw (1992, in miljoenen tonnen): suikerriet (18,5), sofa (11,3), mars
(10,6), tarwe (9,5), zonnebloemzaad (3,8), aardappelen (2,6), wijn (1,1)
/ Bos: 60,05 miljoen hectare
Veeteelt (1992, in miljoenen stuks): runderen (50), schapen (23,7), geiten
(3,3), varkens (2,6), kippen (58), paarden (3,3)
Visserij: 486.631 ton / Delfstoffen (1989, in tonnen):
steenkool (525 000), uranium (150)
Energie (1993): aardolie (28,6 miljoen ton), aardgas (19,4 miljard m3),
elektriciteit (55 miljard kWh)
GROTE CENTRA VAN INDUSTRIE
Buenos Aires (voedingsmiddelen, staal, metaal, chemie, elektrische
apparaten; auto-industries olieraffinage)
Cordoba (voedingsmiddelen, chemie, werktuigbouw en elektrische apparaten)
Rosario (voedingsmiddelen, staal, metaal, chemie)
La Plata (voedingsmiddelen, staal, metaal, chemie, olieraffinage)
Resistencia (lichte metaalindustrie, werktuigbouw, chemie)
HET LAND II
ARGENTINIË
Grote geografische verscheidenheid
Dit langgerekte Zuid-Amerikaanse land strekt zich uit van de Steenbokskeerkring
tot aan het afgelegen Vuurland en biedt de bezoeker een rijk geschakeerd
landschap.
Argentinië ligt tussen 22° en 55° zuiderbreedte en beslaat met een lengte van
3.500 km het zuidelijke deel van het Zuid - Amerikaanse continent. Door de grote
afstand tussen noord en zuid kent Argentinië een opvallende
klimaatverscheidenheid en geografisch sterk uiteenlopende landstreken. Als
ruggengraat van het continent beslaat de Andes - keten, die naar het zuiden toe
lager wordt, het gehele westelijke deel van Argentinië. De tropische Andes -
zone in het noorden wordt gekenmerkt door de met Chili gedeelde woestijn van
Puna de Atacama. Het is een gebied van hoge vulkanen en diep ingesneden sierra's
met een streng en droog klimaat, dat slechts een povere vegetatie toelaat,
behalve in de schaarse valleien. Het centrale deel van de Cordilleras wordt
gedomineerd door de indrukwekkende, bijna 7.000 m hoge, Aconcagua. Daarna neemt
de hoogte van de Andesketen geleidelijk af. Het kernlandschap van Argentinië
omvat allereerst de zogenaamde Pampa (Quechua-woord voor vlakte) met een
oppervlakte van bijna 350.000 km2, dat in het noorden overgaat in het
Chacogebied, dat eveneens vrijwel vlak is. Ten zuiden van de Rio Colorado begint
Patagonië, een uitgestrekte, boomloze hoogvlakte, die tot de Straat van
Magallanes doorloopt. De Pampa en de Chaco vormen een onafzienbaar vlakland,
waar men talrijke rivieren, moerasgebieden en meren aantreft. De Chaco, het
laatste toevluchtsoord van de Indianen, contrasteert sterk met de agrarische
Pampa, het economische hart van Argentinië. Patagonia heeft een droog en
winderig klimaat, maar het ongerepte natuurschoon trekt hoe langer hoe meer
toeristen vanwege de fauna, gletsjers, wintersport en de mystiek van het uiterst
zuidelijke Vuurland.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Buenos Aires: Plaza de Mayo en het regeringspaleis Casa Rosada, de wijken Boca
en Constanera, het Pampalandschap; de jezuïetenkloosters; de watervallen van
Iguacu; het eiland Victoria; Cerro Tronador; Los Alerces nationaal park; La
Cueva de Las Manos (ten zuiden van het meer van Buenos Aires).
CIJFERS
Oppervlakte: 2.766.889 km2 Bevolking: 33,7 miljoen inwoners
Bevolkingsdichtheid: 12 inw./km2 Geboortecijfer: 20%.
Sterftecijfer: 8 promille / Levensverwachting: 71 jaar
Hoogste punt: Aconcagua, 6959 m
Moeizame weg naar de democratie
Na tientallen jaren van militair bestuur raakt Argentinië langzaam vertrouwd met
de democratie.
De Spanjaarden verkenden al vroeg het binnenland en de kustgebieden van
Argentinië, maar ze trokken zich snel terug omdat ze geen goud en zilver
aantroffen. De kolonisatie begin pas na de ontdekking van de verbinding tussen
Peru en Rio de la Plata in 1543. Daarmee begin de opkomst van Buenos Aires, dat
in 1776 de hoofdstad werd van het onderkoninkrijk van La Plata. De invasie van
Spanje door Napoleon in 1808 maakte in het land een nationalistische stroming
los en in 1816 proclameerde het congres van Tucuman de onafhankelijkheid van
Argentinië. Daarop volgde een tijdperk van politieke verwarring en dictatoriale
regimes, dat desondanks uitmondde in een federale bestuursvorm. Economische
problemen en despotisme veroorzaakten wijdverbreid verzet onder het volk. De
crisis van 1929 leidde tot een machtsovername door het leger in een poging orde
en rust te herstellen. In 1946 kwam ko¬onel Juan Peron aan het bewind, die met
zijn roemruchte echtgenote Evita een paternalistische en populistische politiek
voerde. Na de afzetting van Peron volgde een nieuwe crisisperiode waarin
militaire junta's elkaar opvolgden. Na de vergeefse poging de Falkland- eilanden
op Engeland te veroveren, kwam Argentinië in een meer democratisch vaarwater. De
in 1989 aangetreden president Carlos Menem is nog steeds bezig met het
economisch herstel van het land.
KLIMAAT
Grote klimatologische verscheidenheid door de uitgestrektheid.
Gemiddelde temperaturen in Buenos Aires: koudste maand, 9,5° C, warmste maand,
23° C.
Jaarlijkse neerslag: 810 mm.
WETENSWAARDIGHEDEN
Bestuursvorm: federale republiek met presidentieel bewind
Hoofdstad: Buenos Aires
Bestuurlijke indeling: 22 provincies, het federale district Buenos Aires en het
nationale gebied Tierra del Fuego (Vuurland, een gedeelte van Antarctica en de
Zuid - Atlantische eilanden)
Taal: Spaans
Munteenheid: peso
Godsdienst: katholicisme
Belangrijkste steden : Cordoba, Mendoza, Rosario, La Plata
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Landbouw: citrusvruchten, tarwe, mats, sofa, wijn. Runder- en schapenteelt.
Wolproductie. Visserij.
Elektriciteit, aardgas, aardolie. Staal- en aluminiumproductie. Auto-industrie.
Tweede stad van Argentinië
Zoals vele andere Argentijnse steden vindt men in Cordoba niet veel sporen van
het koloniale verleden, afgezien van een aantal prestigieuze kerkgebouwen.
CIJFERS
Bevolking: 1,2 miljoen inwoners / Oppervlakte: 800 km2
Bevolkingsdichtheid: 1500 inw./km2 / Gemiddelde hoogte: 440 m
Córdoba ontstond op de rechteroever van de Rio Primero in een vallei, omgeven
door een natuurlijke wal, die de overgang vormt tussen de centrale sierra's en
de onmetelijke pampa. Het historische stadshart ligt rond de Plaza San Martin,
met fraaie arcades en in het midden het standbeeld van de Liberator. Hier staat
ook de oudste kathedraal van Argentinië. De bouw duurde 90 jaar en de
architectuur is een waar palet van bouwstijlen, van neobarok tot indiaans. De
nabije Compañiakerk is een voorbeeld van koloniale bouwstijl, ondanks de recente
reconstructie van de voorgevel. Het stadscentrum is omgeven door een gordel van
brede boulevards. Het imposante station, een kunstwerk uit de 19e eeuw, ligt aan
de Boulevard Juan D. Perón. Meer naar het zuiden ligt aan de rivieroever het
grote Parque Sarmiento, compleet met dierentuin en een fraaie vijver, het
voornaamste recreatieoord voor de stadsbewoners. Aan de rand van het stadsgebied
zijn migranten uit de arme provincies van het noorden en het westen samengepakt
in een honderdtal sloppenwijken. Hoge flat- en kantoorgebouwen in de
hoofdstraten van het centrum getuigen van de vitaliteit van deze grote
metropool.
KLIMAAT
Gematigd. Gemiddelde temperaturen: januari, 25° C; juli, 11° C.
Gemiddelde jaarlijkse neerslag: 800 mm
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Plaza's: San Martin, España, General Paz, College Montserrat, Historisch
stadsmuseum, Historisch Museum, Museo de las Ciencias Naturales
(Natuurwetenschappelijk Museum), Universiteit, de kerken Compania en Santo
Domingo, ka¬hedraal, kapel Santa Teresa en Mu¬seo de Arte Religion (Museum v.
religieuze kunst).
WETENSWAARDIGHEDEN
Hoofdstad van de provincie Cordoba
Munteenheid: peso
Taal: Spaans
Godsdienst: katholicisme
Bakermat van de automobielindustrie
De contrasten tussen welvaart en armoede in de tweede stad van Argentinië zijn
een afspiegeling van soortgelijke sociale tegenstellingen in de hoofdstad Buenos
Aires.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Industrie: werktuigbouw, automobielen, luchtvaart, voedingsmiddelen.
Toerisme.
Vanuit Bolivia ondernamen de Spanjaarden in 1542 hun eerste expeditie naar
Argentinië. Iets later ontdekten de conquistadores een nieuwe verbindingsweg van
Quiaca naar Jujuy door de Quebrada de Humahuaca, die toegang gaf tot de Puna in
het vochtige voorgebergte van de noordelijke Andes - keten. Langs deze route
bouwden de Spanjaarden talrijke steden, zoals Santiago del Estero in 1551,
Tucuman in 1565 en Cordoba in 1573 – zeven jaar dus voor de stichting van Buenos
Aires. In de koloniale tijd werd Cordoba herhaaldelijk aangevallen door de in
deze streek zeer talrijke indianen, voordat de stad een missiecentrum werd van
de jezuïeten. In Cordoba vestigden de jezuïeten in 1613 een van de eerste
universiteiten van Zuid-Amerika. Na de verdrijving van de jezuïeten in 1767 werd
op de universiteit praktisch alleen nog Latijn gedoceerd en een eeuw lang bleef
Cordoba een lusteloze stad die zich nauwelijks verder ontwikkelde. Tijdens de
Engelse invasie van 1806 werd deze tijdelijke, centraal en strategische gelegen
hoofdstad van het onderkoninkrijk de la Plata, het toneel van de strijd tussen
unitaristen en federalisten.
De aanleg van het spoorwegnet in 1870 bracht de stad tot leven. Door de komst
van Italiaanse en Duitse immigranten kwam ook de universiteit weer tot
ontwikkeling. Al in 1671 werd een zijriviertje van de Primero gekanaliseerd om
de stad to beschermen tegen door onweersbuien veroorzaakte overstromingen. In de
19e eeuw werd de bedijking uitgebreid tot bij San Roque. Desondanks werd Cordoba
na een dijkbreuk in 1890 door een watersnood geteisterd, waarbij honderden
woningen verloren gingen. Omstreeks de eeuwwisseling begon een industriële
ontwikkeling, waardoor de op de pampa aangewezen economie zich kon
diversifiëren. De toonaangevende positie van de universiteit uitte zich in 1918
in een rebellie van studenten, die in heel Zuid-Amerika weerklank vond. Onder
het bewind van dictator Juan Peron werden automobiel-, vliegtuig- en
machinefabrieken uit de grond gestampt. Vanaf 1970 stak Cordoba Rosario naar de
kroon als tweede stad van Argentinië en in 1980 had de stad al meer dan een
miljoen inwoners. Maar achter de democratische en liberale façade van het
moderne Argentinië gaat een diepe sociale crisis schuil. De laatste tien jaren
is de werkgelegenheid in de industrie met een derde teruggelopen.
Een gigantische metropool
Het betoverende van de Argentijnse hoofdstad is niet zozeer zijn schoonheid als
wel de feestelijke sfeer die er altijd hangt, de kleuren en het licht. Bezoekers
raken onmiddellijk in de ban van de opzwepende tango en opwindende stad.
Net als alle door de Spaanse conquistadores in
Amerika gestichte steden had de oorspronkelijke opzet van Buenos Aires een
dambordstructuur, waaromheen in de loop der tijd nieuwere wijken zijn verrezen.
Door de ontwikkeling van de regio en de toestroom van geïmmigreerde
arbeidskrachten beleefde de stad in de 19e eeuw een razendsnelle groei, gepaard
gaande met grote problemen. De haven, die voor het land van levensbelang is,
trek veel industrieën aan. Hierdoor heeft de stad zich tomeloos langs wegen en
spoorwegen uitgebreid tot op de vlakten van de Pampa. De volkse voorsteden in
het zuiden en de sloppenwijken daaromheen vormen een schrille tegenstelling met
de chique woonwijken aan de noordelijke rand van de hoofdstad. Het hart van
Buenos Aires is het Plaza de Mayo, beroemd geworden door de moeders die er
onvermoeibaar elke dag kwamen eisen dal hun verteld werd wat er met hun tijdens
de dictatuur verdwenen kinderen was gebeurd. Aan dit plein bevindt zich het Casa
Rosada, het regeringsgebouw dal staat op de plek van het voormalige Spaanse
fort. Vanuit de naastgelegen wijk Luces, het historische centrum van de stad,
leidt de Calle Defensa naar de wijk San Telmo, waar men naar tango's kan
luisteren. Het autovrije centrum biedt tegenwoordig plaats aan banken, kantoren
van grote bedrijven en ministeries. De agglomeratie herbergt momenteel een derde
van de bevolking van Argentinië en beheerst volledig het bestuurlijk,
financieel, economisch en cultureel leven van het land. Deze moeilijk
beheersbare stedelijke concentratie heeft remmend gewerkt op de ontwikkeling van
de rest van Argentinië.
CIJFERS
Oppervlakte van de oorspronkelijke stad: 200 km2; agglomeratie: 3800 km2
Bevolking: Buenos Aires: 1991: 3 miljoen inwoners; agglomeratie: 12,58 miljoen
inwoners
Bevolkingsdichtheid: 2514 inw./km2
Teugelloze groei
De Argentijnse hoofdstad, tegenwoordig naast Sao Paulo een van de twee grote
metropolen van Latijns-Amerika, heeft gedurende de hele koloniale tijd te lijden
gehad van de onverschilligheid van de Spaanse regering.
In 1515 vaart Juan Diaz de Solis de Rio de la Plata op, die hij El Mar dulce
("Zoete Zee") noemt. Solis en zijn metgezellen worden aangevallen door de
Indianen en bezwijken kort daarop. Twintig jaar later proberen de Spanjaarden
opnieuw tevergeefs een versterking in het gebied te vestigen. Pas in 1580 slagen
zijn in hun opzet. De kolonie Trinidad en zijn haven, Santa Maria de Buenos
Aires, die later zijn naam aan de stad geeft, leiden tot aan de tweede helft van
de 18e eeuw een kwijnend bestaan. Het kleine, afgelegen stadje Buenos Aires, dat
concurrentie ondervindt van Lima, komt pas vanaf 1776 tot bloei door de
stichting van het onderkoninkrijk Rio de la Plata. De Spaanse koning Carlos III
hoopte zo zijn bezittingen te beschermen tegen de toenemende belangstelling van
andere mogendheden (Portugeen, Engelsen en Fransen). De bevolking van de stad
groeide naarmate des leefomstandigheden zich verbeterden. In 1744 telde Buenos
Aires 10.056 inwoners (waarvan 8.000 blanken) en in 1821, kort na de
onafhankelijkheid, een kleine 30.000. Na hoofdstad van de Republiek Argentinië
te zijn geworden, ontwikkelde de stad zich veel sneller, met name door de
onophoudelijke toestroom van Europese immigranten. In 1914 overschreed het
inwonertal het aantal van 1,5 miljoen. Tegenwoordig is Buenos Aires een van de
grote metropolen van het zuidelijk halfrond en het demo¬grafisch, economisch en
cultureel centrum van Argentinië.
WETENSWAARDIGHEDEN
Hoofdstad van de republiek Argentinië en van het federaal district
Officiële taal: Spaans
Munteenheid: peso
Godsdienst: katholicisme
70% van de diensten en een derde van de industriële activiteiten zijn
geconcentreerd in Buenos Aires
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Landbouw. Industrie: voedingsmiddelen, auto's, vliegtuigen, chemie en
petrochemie, textiel, houtverwerking. Toerisme.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Het Congreso, het Plaza de Mayo en omgeving, Caminito, de Recoleta, San
Telmo, de tangocafés.
KLIMAAT
Gemiddelde temperaturen: koudste maand, 9,5° C; warmste maand, 23° C.
Neerslag: 810 mm per jaar (gelijkmatig over het jaar verdeeld).
|
